Friday, August 21, 2015

AIT သြား ေတာလား…..

AIT သြား ေတာလား…..
ရန္ကုန္မုိးက အေတာ္ကုိ ေကာင္းေနပါသည္။ သဲလိုက္ဖြဲလိုက္နဲ႔ ေနေရာင္ မျမင္ရတာေတာင္ ၾကာပါၿပီ။ ငယ္ငယ္တုန္းက ေျပာခဲ့ၾကတဲ့ “ရန္ကုန္မုိးနဲ႔ ရန္ကုန္သူ” ဆုိတာကုိ ဦးေ၀လင္းတစ္ေယာက္ သတိရ ေနပါတယ္။ ရန္ကုန္မိုးဆုိတာခဏပဲ။ ရြာၿပီး တိပ္သြားသလုိ ရန္ကုန္သူဆုိတာလည္း ခဏပဲ ေမ့လြယ္ . . .ေပ်ာက္လြယ္ .. မနက္ (၅)နာရီ အိမ္ကထြက္လာၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ ေဂါက္ကြင္းကုိ (၅ း ၃၀) Tee-off အမွီ ကားေမာင္းေနရင္း
ဦးေ၀လင္း တစ္ေယာက္ ရန္ကုန္မိုးကုိေရာ၊ ရန္ကုန္သူ ကုိေရာ စျမံဳ႕ျပန္ေနေနတုန္းဖုန္းက ျမည္လာပါတယ္ ...
“ ဟဲလုိ . .ကုိေ၀လင္း . . လာေနၿပီလား။ ကြၽန္ေတာ္ေရာက္ေနၿပီ . . Club House မွာ ေစာင့္ေနတယ္. . .”
ဟားဟား . . လာေနၿပီ . . ဗုိလ္မွဴးႀကီးေရ ..ေရာက္ေတာ့မယ္ ေနပါအံုး . . . ခင္ဗ်ာ ၀ိရိယေတြ ေကာင္းလွ
ႀကီးလား . . . Betting ႏုိင္မယ္ထင္ၿပီး . . ညမအိပ္ဘဲ . .လာေစာင့္ေနတယ္ . . .ဟား . ..ဟား လာေနၿပီ လာေနၿပီ . . . ေရာက္ေတာ့မယ္”
ဒီကေန႔မနက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဂါက္ကြင္းမွာ ေဂါက္႐ုိက္ဖုိ႔အမႈေဆာင္ အင္ဂ်င္နီယာ(အၿငိမ္းစား) ဦးေ၀လင္းနဲ႔ တပ္မေတာ္စစ္အင္ဂ်င္နီယာ (အၿငိမ္းစား) ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခင္ေမာင္ထြန္းတုိ႔ရဲ႕ အခ်ီအခ် စကားသံမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ေယာက္စလံုးဟာ ရန္ကုန္ စက္မႈတကၠသုိလ္က B.E ဘြဲ႕ ေတြရၿပီး ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ Institute of Technology (AIT) မွာ စေကာလားရွစ္ရလုိ႔ ME (Master of Engineering) ဘြဲ႕ေတြ အတူတူ တက္ၿပီး ဦးေ၀လင္းက ဆည္ေျမာင္းဌာန၊ ဦးခင္ေမာင္ထြန္းက တပ္မေတာ္ စစ္အင္ဂ်င္နီယာမွာ အမႈထမ္း ၾကရင္းနဲ႔ အၿငိမ္းစား ယူခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
“ ကဲ . . .ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခင္ဗ်ား အရင္ စ႐ုိက္ . . ၾကည့္ရေအာင္ လက္ဘယ္ေလာက္ေကာင္းလဲဆုိတာ . . .”
ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခင္ေမာင္ထြန္းက စ႐ိုက္လိုက္ပါၿပီ . . . Fair Way ထဲကုိ ကုိက္ (၂၀၀) ေလာက္ ေရာက္သြား ပါတယ္။
“ ကုိေ၀လင္း . . ခင္ဗ်ား . .. အလွည့္ . . .” “ဟုတ္ပ . . ဟုတ္ပ . . တြယ္လိုက္အံုးမယ္”
ဦးေ၀လင္း . . ေဂါက္သီး ေဘာလံုးကလည္း . . ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခင္ေမာင္ထြန္းရဲ႕ ေဘာလံုးနဲ႔ မနီးမေ၀းကုိ ေရာက္သြားပါေတာ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ကစားေဖာ္ျဖစ္တဲ့ ကုိမိုက္ကယ္ . . က ဆက္႐ိုက္ၿပီး သံုးေယာက္သား တီခံုေပၚကဆင္းၿပီး ေဘာလံုးေတြဆီကုိ ေလ်ာက္သြားၾကပါေတာ့တယ္။
“ ဒါနဲ႔ ခင္ဗ်ားနဲ႔ က်ဳပ္တုိ႔ .. သားတုိ႔နဲ႔ AIT ကုိ လိုက္သြားမဲ့ကိစၥ ဘယ္လုိလဲ.. . ”
“ စိတ္မပူပါနဲ႔ MCC က အကုန္စီစဥ္ေပးေနပါတယ္။ အခု လာမယ့္ ၾသဂုတ္လ (၂၀)ရက္ေန႔ကုိ သြားၾကရမွာ ...”
“ ေအးဗ်ာ . . .ခင္ဗ်ားသားေရာ၊ က်ဳပ္သားပါ ကံေကာင္းၾကပါတယ္။ က်ဳပ္တုိ႔ေခတ္တုန္းက စေကာလားရွစ္ရမွ သြားႏုိင္တာ . . .အခုေတာ့ သူတုိ႔စိတ္ႀကိဳက္ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္ရွိတဲ့ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႕ကုိတက္ႏုိင္တာ . . .”
“AIT ဆုိတာ က်ဳပ္တုိ႔ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႕ တက္ကတည္းက အေရွ႕ေတာင္ အာရွမွာ နာမည္ႀကီးပဲဗ်ာ. . . ဒါ့ေၾကာင့္လည္း MCC က AIT နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး .. ရန္ကုန္မွာ သင္တန္းေတြ ဖြင့္မယ္ၾကားကတည္းက ကေလးေတြကုိ ပုိ႔ခဲ့တာ . .. ဒီ ေကာင္ေတြက အစပုိင္းမွာ အင္တင္တင္လုပ္ေနေသးတယ္ . . . အခုေတာ့ AIT
မွ AIT ျဖစ္ ေနၾကၿပီေလ . . .”
“ က်ဳပ္တုိ႔ေတြတုန္းက Undergrad မရွိခဲ့ဘူးဗ် . .အခုမွ AIT က Undergrad အတန္းေတြ ဖြင့္လုိ႔ . . သူတုိ႔ကုိ တက္ခုိင္းတာ . . ဒါေပမယ့္ ခင္ဗ်ားသားေရာ က်ဳပ္သားပါ ကံေကာင္းတယ္ေနာ္ . . . ဒီႏွစ္ၿပီးရင္ AIT က Undergrad မရွိေတာ့ဘူးတဲ့...”
“ ေအးဗ်ာ .. ေတာ္ေသးတာေပါ့.. ဒါေပမယ့္ ဆရာႀကီး ဦးတင္၀င္းေအာင္က ေျပာတယ္.. MCC က ပုဂၢလိက
တကၠသုိလ္ျဖစ္ရင္ AIT နဲ႔ ME ဘြဲ႕ကုိ (၅)ႏွစ္နဲ႔ တက္ႏုိင္မဲ့ အစီအစဥ္ရွိတယ္... ဘယ္လုိလဲဆုိေတာ့ ပထမ(၃)ႏွစ္ MCC မွာ တက္ၿပီး B.Sc(Engineering) ရၿပီးအခုလုိပဲ AIT မွာ (၂)ႏွစ္ ဆက္တက္ရင္
ME တစ္ခါတည္း ရတယ္ဆုိပဲ...”
“ ဟာ ... ေကာင္းလိုက္တာဗ်ာ... ပုိလုိ႔ေတာင္ ေကာင္းမဲ့သေဘာ အခုလည္း ရန္ကုန္မွာ (၃)ႏွစ္၊ AIT မွာ (၂)ႏွစ္တက္ေနတာနဲ႔ သိပ္မကြာပါဘူး ...”
“ ဒါေပါ့ .. ဒါေပါ့.. ပုိေကာင္းတဲ့ အစီအစဥ္ပါပဲ ...”
“ က်ဳပ္တုိ႔လဲ AIT ကေလးေတြနဲ႔ လိုက္သြားၿပီး AIT -------- မွာ ေနၾကမယ္ေလ . . . ေဂါက္ကြင္းကလည္း ေက်ာင္းမွာဆုိေတာ့ မေက်ပြဲကုိ AIT မွာ ဆက္ၾကတာေပါ့...”
“ ကဲ . . ကဲ . . စကားေျပာ ေကာင္းေနတာနဲ႔ ခင္ဗ်ားအလွည့္ Second Shot နဲ႔ Green ေပၚ အေရာက္ ပုိ႔လိုက္ေပေတာ့...”
“ ဒီ တစ္ေခါက္ MCC ကေန AIT ကုိသြားမဲ့ ေက်ာင္းသား (၆၀)ေယာက္ရွိၿပီး လိုက္မဲ့ မိဘေတြက (၂၀)ေယာက္ဆုိေတာ့ အုပ္စုလိုက္ ေပ်ာ္စရာႀကီးပါ... ဒံုးေမာင္းေလဆိပ္ေရာက္ေတာ့ အရင္ ေရာက္ႏွင့္ေနတဲ့ ဆရာႀကီး ဦးတင္၀င္းေအာင္က ႀကိဳေနပါတယ္. . . ေက်ာင္းသူ/ေက်ာင္းသားမ်ားကုိ လိုက္ပုိ႔တဲ့ MCC က ဆရာမေတြလဲ အုပ္စုကြဲသြားမွာစုိးလုိ႔ တစ္ဟဲဟဲနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြ AIT ကလာႀကိဳေနတဲ့ ကားေတြေပၚ စနစ္တက် တက္ႏုိင္ေအာင္ မေမာႏုိင္ မပန္းႏုိင္ ထိန္းေနရပါတယ္ .. ။
“ ဟိတ္ေကာင္ . . .ငတီး .. နင့္ပါးပါး မားမားေတြနဲ႔ ပါလာေတာ့ နင္က အခ်စ္ကေလးနဲ႔ ဘယ္လုိေတြ႕မလဲ...”
“ ဟဟ. . . လြယ္လြယ္ေလးပါ.. ပါးပါးတုိ႔က ခဏေနမွာပဲ... ၿပီးေတာ့ BBA အခ်စ္ကေလးက ေရာက္ႏွင့္ေနၿပီ ေလ.. သူကကြၽမ္းပါတယ္ ... ငါ့ ဘုိးေတာ္ ဘြားေတာ္ေတြကုိ ျမဘုရားလုိက္ပုိ႔ ေပးဖုိ႔ေတာင္ စီစဥ္ၿပီးၿပီ...”
“ ငါကေတာ့ အခ်စ္မပါေတာ့… ဘန္ေကာက္မွာ အသစ္ရွာရမွာေပါ့ ငဲွ … ငွဲ .. ငဲွ ..”
AIT က ႀကိဳေနတဲ့ Student Union က (၄၂)ေယာက္စီး ဘတ္စ္ကားႀကီး (၂)စီးနဲ႔ဆုိေတာ့ အားလံုး ေနသားတက် ျဖစ္သြားပါၿပီ။ ဒံုးေမာင္းေလဆိပ္နဲ႔ Ransit မွာရွိတဲ့ AIT က နီးတယ္ဆုိေတာ့ ခဏ
ေလးနဲ႔ AIT ကုိ ေရာက္သြားပါတယ္။ AIT နဲ႔ THAMMASAT University က ဟုိ ဘက္ဒီဘက္ဆုိေတာ့ THAMMASAT University ကုိလည္း လွမ္းျမင္ ေနရပါတယ္။ ထုိင္းရဲ႕ နာမည္ႀကီးတကၠသုိလ္ ႀကီးတစ္ခုပါပဲ။ Ransit AIT က ႏုိင္ငံတစ္ကာတကၠသုိလ္ဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံျခားသားေတြမ်ားတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သီရိလကၤာ၊ အိႏၵယနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြက ေက်ာင္းသားေတြ အမ်ားစုပါပဲ။ တ႐ုတ္ ေက်ာင္းသားေတြပါ ရွိေနတာကုိလည္းေတြ႕ရပါတယ္။ ဥေရာပက ေက်ာင္းသား/ေက်ာင္းသူအခ်ိဳ႕လဲ ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔ကေတာ့ ဘြဲ႕လြန္သင္တန္းသားေတြပါ။ ေနာ္ေ၀ Scholarship နဲ႕ ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာ ေက်ာင္းသား/ ေက်ာင္းသား ေတြကလဲ ရွိေနေတာ့ AIT မွာ ျမန္မာ Community က အႀကီးႀကီး ရွိေနလုိ႔ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ မလုိပါဘူး။ ၿပီးေတာ့ International Program ကုိ ကုိင္တဲ့လူႀကီးကလဲ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာသန္းလင္းဆုိတာကလဲ ျမန္မာျဖစ္ေနလုိ႔ အားလံုး အဆင္ေျပပါတယ္။ မိဘေတြ ေခတၲေနဖုိ႔ AIT ရဲ႕ Conference Center မွာပဲ စီစဥ္ထားလုိ႔ လိုက္လာတဲ့ မိဘေတြ သားေတြ၊ သမီးေတြနဲ႔ AIT ေက်ာင္း၀န္းထဲမွာပဲ အတူေနဖုိ႔ အဆင္ေျပ ပါတယ္။ ဦးေ၀လင္းတုိ႔၊ ဗုိလ္မွဴးႀကီးခင္ေမာင္ထြန္းတုိ႔အတြက္ ေဂါက္ကြင္းကလဲ AIT ေက်ာင္းမွာရွိေနလုိ႔ ေရာက္တာနဲ႔ ညေနေဂါက္႐ိုက္ဖုိ႔ စီစဥ္ေနၾကပါတယ္။
“ မႈံေရႊရီ . . . ခုိင္မာလာႏွင္းဆီ. . . ႀကိဳင္ကာသာ သင္းၿပီ . . .”
“ ဟ . .. AIT ထဲမွာ ျမန္မာ သီခ်င္းသံေတြ ၾကားေနရပါလား . . ေစာေစာစီးစီး . . .”
ဒီကေန႔ . . . စေနေန႔ဆုိေတာ့ ေစ်းေရာင္းပြဲရွိတယ္ေလ . . .အခုၾကားေနရတဲ့ သီခ်င္းသံက ျမန္မာဆုိင္
ကဖြင့္ ေတာ့ ျမန္မာေက်ာင္းသူ/ေက်ာင္းသား ေတြက ျမန္မာအစားအေသာက္ေတြေရာင္း ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနေလရဲ႕. . ။
“ သြားစုိ... သြားစုိ႔ . . အရင္ ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာေက်ာင္းသား အစ္ကုိႀကီး၊ အစ္မႀကီးမ်ားနဲ႔ မိတ္ဆက္ၾက တာေပါ့ ...”
ဒီလိုနဲ႔ပဲ MCC ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြ AIT ကို ေရာက္သြားၾကပါၿပီ။
AIT သွား တောလား…..
ရန်ကုန်မိုးက အတော်ကို ကောင်းနေပါသည်။ သဲလိုက်ဖွဲလိုက်နဲ့ နေရောင် မမြင်ရတာတောင် ကြာပါပြီ။ ငယ်ငယ်တုန်းက ပြောခဲ့ကြတဲ့ “ရန်ကုန်မိုးနဲ့ ရန်ကုန်သူ” ဆိုတာကို ဦးဝေလင်းတစ်ယောက် သတိရ နေပါတယ်။ ရန်ကုန်မိုးဆိုတာခဏပဲ။ ရွာပြီး တိပ်သွားသလို ရန်ကုန်သူဆိုတာလည်း ခဏပဲ မေ့လွယ် . . .ပျောက်လွယ် .. မနက် (၅)နာရီ အိမ်ကထွက်လာပြီး မြို့တော်စည်ပင် ဂေါက်ကွင်းကို (၅ း ၃၀) Tee-off အမှီ ကားမောင်းနေရင်း
ဦးဝေလင်း တစ်ယောက် ရန်ကုန်မိုးကိုရော၊ ရန်ကုန်သူ ကိုရော စမြုံ့ပြန်နေနေတုန်းဖုန်းက မြည်လာပါတယ် ...
“ ဟဲလို . .ကိုဝေလင်း . . လာနေပြီလား။ ကျွန်တော်ရောက်နေပြီ . . Club House မှာ စောင့်နေတယ်. . .”
ဟားဟား . . လာနေပြီ . . ဗိုလ်မှူးကြီးရေ ..ရောက်တော့မယ် နေပါအုံး . . . ခင်ဗျာ ၀ိရိယတွေ ကောင်းလှ
ကြီးလား . . . Betting နိုင်မယ်ထင်ပြီး . . ညမအိပ်ဘဲ . .လာစောင့်နေတယ် . . .ဟား . ..ဟား လာနေပြီ လာနေပြီ . . . ရောက်တော့မယ်”
ဒီကနေ့မနက် မြို့တော်ဂေါက်ကွင်းမှာ ဂေါက်ရိုက်ဖို့အမှုဆောင် အင်ဂျင်နီယာ(အငြိမ်းစား) ဦးဝေလင်းနဲ့ တပ်မတော်စစ်အင်ဂျင်နီယာ (အငြိမ်းစား) ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ထွန်းတို့ရဲ့ အချီအချ စကားသံများ ဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ယောက်စလုံးဟာ ရန်ကုန် စက်မှုတက္ကသိုလ်က B.E ဘွဲ့ တွေရပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့မှာရှိတဲ့ Institute of Technology (AIT) မှာ စကောလားရှစ်ရလို့ ME (Master of Engineering) ဘွဲ့တွေ အတူတူ တက်ပြီး ဦးဝေလင်းက ဆည်မြောင်းဌာန၊ ဦးခင်မောင်ထွန်းက တပ်မတော် စစ်အင်ဂျင်နီယာမှာ အမှုထမ်း ကြရင်းနဲ့ အငြိမ်းစား ယူခဲ့ကြသူများ ဖြစ်ပါတယ်။
“ ကဲ . . .ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်ဗျား အရင် စရိုက် . . ကြည့်ရအောင် လက်ဘယ်လောက်ကောင်းလဲဆိုတာ . . .”
ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ထွန်းက စရိုက်လိုက်ပါပြီ . . . Fair Way ထဲကို ကိုက် (၂၀၀) လောက် ရောက်သွား ပါတယ်။
“ ကိုဝေလင်း . . ခင်ဗျား . .. အလှည့် . . .” “ဟုတ်ပ . . ဟုတ်ပ . . တွယ်လိုက်အုံးမယ်”
ဦးဝေလင်း . . ဂေါက်သီး ဘောလုံးကလည်း . . ဗိုလ်မှူးကြီး ခင်မောင်ထွန်းရဲ့ ဘောလုံးနဲ့ မနီးမဝေးကို ရောက်သွားပါတော့တယ်။ ပြီးတော့ ကစားဖော်ဖြစ်တဲ့ ကိုမိုက်ကယ် . . က ဆက်ရိုက်ပြီး သုံးယောက်သား တီခုံပေါ်ကဆင်းပြီး ဘောလုံးတွေဆီကို လျောက်သွားကြပါတော့တယ်။
“ ဒါနဲ့ ခင်ဗျားနဲ့ ကျုပ်တို့ .. သားတို့နဲ့ AIT ကို လိုက်သွားမဲ့ကိစ္စ ဘယ်လိုလဲ.. . ”
“ စိတ်မပူပါနဲ့ MCC က အကုန်စီစဉ်ပေးနေပါတယ်။ အခု လာမယ့် သြဂုတ်လ (၂၀)ရက်နေ့ကို သွားကြရမှာ ...”
“ အေးဗျာ . . .ခင်ဗျားသားရော၊ ကျုပ်သားပါ ကံကောင်းကြပါတယ်။ ကျုပ်တို့ခေတ်တုန်းက စကောလားရှစ်ရမှ သွားနိုင်တာ . . .အခုတော့ သူတို့စိတ်ကြိုက် နိုင်ငံတကာအဆင့်ရှိတဲ့ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ကိုတက်နိုင်တာ . . .”
“AIT ဆိုတာ ကျုပ်တို့ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ တက်ကတည်းက အရှေ့တောင် အာရှမှာ နာမည်ကြီးပဲဗျာ. . . ဒါ့ကြောင့်လည်း MCC က AIT နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး .. ရန်ကုန်မှာ သင်တန်းတွေ ဖွင့်မယ်ကြားကတည်းက ကလေးတွေကို ပို့ခဲ့တာ . .. ဒီ ကောင်တွေက အစပိုင်းမှာ အင်တင်တင်လုပ်နေသေးတယ် . . . အခုတော့ AIT
မှ AIT ဖြစ် နေကြပြီလေ . . .”
“ ကျုပ်တို့တွေတုန်းက Undergrad မရှိခဲ့ဘူးဗျ . .အခုမှ AIT က Undergrad အတန်းတွေ ဖွင့်လို့ . . သူတို့ကို တက်ခိုင်းတာ . . ဒါပေမယ့် ခင်ဗျားသားရော ကျုပ်သားပါ ကံကောင်းတယ်နော် . . . ဒီနှစ်ပြီးရင် AIT က Undergrad မရှိတော့ဘူးတဲ့...”
“ အေးဗျာ .. တော်သေးတာပေါ့.. ဒါပေမယ့် ဆရာကြီး ဦးတင်ဝင်းအောင်က ပြောတယ်.. MCC က ပုဂ္ဂလိက
တက္ကသိုလ်ဖြစ်ရင် AIT နဲ့ ME ဘွဲ့ကို (၅)နှစ်နဲ့ တက်နိုင်မဲ့ အစီအစဉ်ရှိတယ်... ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ ပထမ(၃)နှစ် MCC မှာ တက်ပြီး B.Sc(Engineering) ရပြီးအခုလိုပဲ AIT မှာ (၂)နှစ် ဆက်တက်ရင်
ME တစ်ခါတည်း ရတယ်ဆိုပဲ...”
“ ဟာ ... ကောင်းလိုက်တာဗျာ... ပိုလို့တောင် ကောင်းမဲ့သဘော အခုလည်း ရန်ကုန်မှာ (၃)နှစ်၊ AIT မှာ (၂)နှစ်တက်နေတာနဲ့ သိပ်မကွာပါဘူး ...”
“ ဒါပေါ့ .. ဒါပေါ့.. ပိုကောင်းတဲ့ အစီအစဉ်ပါပဲ ...”
“ ကျုပ်တို့လဲ AIT ကလေးတွေနဲ့ လိုက်သွားပြီး AIT -------- မှာ နေကြမယ်လေ . . . ဂေါက်ကွင်းကလည်း ကျောင်းမှာဆိုတော့ မကျေပွဲကို AIT မှာ ဆက်ကြတာပေါ့...”
“ ကဲ . . ကဲ . . စကားပြော ကောင်းနေတာနဲ့ ခင်ဗျားအလှည့် Second Shot နဲ့ Green ပေါ် အရောက် ပို့လိုက်ပေတော့...”
“ ဒီ တစ်ခေါက် MCC ကနေ AIT ကိုသွားမဲ့ ကျောင်းသား (၆၀)ယောက်ရှိပြီး လိုက်မဲ့ မိဘတွေက (၂၀)ယောက်ဆိုတော့ အုပ်စုလိုက် ပျော်စရာကြီးပါ... ဒုံးမောင်းလေဆိပ်ရောက်တော့ အရင် ရောက်နှင့်နေတဲ့ ဆရာကြီး ဦးတင်ဝင်းအောင်က ကြိုနေပါတယ်. . . ကျောင်းသူ/ကျောင်းသားများကို လိုက်ပို့တဲ့ MCC က ဆရာမတွေလဲ အုပ်စုကွဲသွားမှာစိုးလို့ တစ်ဟဲဟဲနဲ့ ကျောင်းသားတွေ AIT ကလာကြိုနေတဲ့ ကားတွေပေါ် စနစ်တကျ တက်နိုင်အောင် မမောနိုင် မပန်းနိုင် ထိန်းနေရပါတယ် .. ။
“ ဟိတ်ကောင် . . .ငတီး .. နင့်ပါးပါး မားမားတွေနဲ့ ပါလာတော့ နင်က အချစ်ကလေးနဲ့ ဘယ်လိုတွေ့မလဲ...”
“ ဟဟ. . . လွယ်လွယ်လေးပါ.. ပါးပါးတို့က ခဏနေမှာပဲ... ပြီးတော့ BBA အချစ်ကလေးက ရောက်နှင့်နေပြီ လေ.. သူကကျွမ်းပါတယ် ... ငါ့ ဘိုးတော် ဘွားတော်တွေကို မြဘုရားလိုက်ပို့ ပေးဖို့တောင် စီစဉ်ပြီးပြီ...”
“ ငါကတော့ အချစ်မပါတော့… ဘန်ကောက်မှာ အသစ်ရှာရမှာပေါ့ ငှဲ … ငှဲ .. ငှဲ ..”
AIT က ကြိုနေတဲ့ Student Union က (၄၂)ယောက်စီး ဘတ်စ်ကားကြီး (၂)စီးနဲ့ဆိုတော့ အားလုံး နေသားတကျ ဖြစ်သွားပါပြီ။ ဒုံးမောင်းလေဆိပ်နဲ့ Ransit မှာရှိတဲ့ AIT က နီးတယ်ဆိုတော့ ခဏ
လေးနဲ့ AIT ကို ရောက်သွားပါတယ်။ AIT နဲ့ THAMMASAT University က ဟို ဘက်ဒီဘက်ဆိုတော့ THAMMASAT University ကိုလည်း လှမ်းမြင် နေရပါတယ်။ ထိုင်းရဲ့ နာမည်ကြီးတက္ကသိုလ် ကြီးတစ်ခုပါပဲ။ Ransit AIT က နိုင်ငံတစ်ကာတက္ကသိုလ်ဆိုတော့ နိုင်ငံခြားသားတွေများတယ်။ များသောအားဖြင့် သီရိလင်္ကာ၊ အိန္ဒယနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေက ကျောင်းသားတွေ အများစုပါပဲ။ တရုတ် ကျောင်းသားတွေပါ ရှိနေတာကိုလည်းတွေ့ရပါတယ်။ ဥရောပက ကျောင်းသား/ကျောင်းသူအချို့လဲ ရှိပါတယ်။ သူတို့ကတော့ ဘွဲ့လွန်သင်တန်းသားတွေပါ။ နော်ဝေ Scholarship နဲ့ ရောက်နေတဲ့ မြန်မာ ကျောင်းသား/ ကျောင်းသား တွေကလဲ ရှိနေတော့ AIT မှာ မြန်မာ Community က အကြီးကြီး ရှိနေလို့ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ မလိုပါဘူး။ ပြီးတော့ International Program ကို ကိုင်တဲ့လူကြီးကလဲ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာသန်းလင်းဆိုတာကလဲ မြန်မာဖြစ်နေလို့ အားလုံး အဆင်ပြေပါတယ်။ မိဘတွေ ခေတ္တနေဖို့ AIT ရဲ့ Conference Center မှာပဲ စီစဉ်ထားလို့ လိုက်လာတဲ့ မိဘတွေ သားတွေ၊ သမီးတွေနဲ့ AIT ကျောင်းဝန်းထဲမှာပဲ အတူနေဖို့ အဆင်ပြေ ပါတယ်။ ဦးဝေလင်းတို့၊ ဗိုလ်မှူးကြီးခင်မောင်ထွန်းတို့အတွက် ဂေါက်ကွင်းကလဲ AIT ကျောင်းမှာရှိနေလို့ ရောက်တာနဲ့ ညနေဂေါက်ရိုက်ဖို့ စီစဉ်နေကြပါတယ်။
“ မှုံရွှေရီ . . . ခိုင်မာလာနှင်းဆီ. . . ကြိုင်ကာသာ သင်းပြီ . . .”
“ ဟ . .. AIT ထဲမှာ မြန်မာ သီချင်းသံတွေ ကြားနေရပါလား . . စောစောစီးစီး . . .”
ဒီကနေ့ . . . စနေနေ့ဆိုတော့ စျေးရောင်းပွဲရှိတယ်လေ . . .အခုကြားနေရတဲ့ သီချင်းသံက မြန်မာဆိုင်
ကဖွင့် တော့ မြန်မာကျောင်းသူ/ကျောင်းသား တွေက မြန်မာအစားအသောက်တွေရောင်း ဖို့ ပြင်ဆင်နေလေရဲ့. . ။
“ သွားစို... သွားစို့ . . အရင် ရောက်နေတဲ့ မြန်မာကျောင်းသား အစ်ကိုကြီး၊ အစ်မကြီးများနဲ့ မိတ်ဆက်ကြ တာပေါ့ ...”
ဒီလိုနဲ့ပဲ MCC ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေ AIT ကို ရောက်သွားကြပါပြီ။

Whitepaper Series : e-Government

Whitepaper Series : e-Government
အစိုးရ (Government)
ကမၻာေပၚတြင္ လူအမ်ားဆံုး ႏွင့္ ထိစပ္ေနရၿပီး ယင္းလူအမ်ား လူေနမႈ ဘ၀မ်ားအတြက္ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနရေသာ အႀကီးဆံုးအဖြဲ႕အစည္းမွာ အစိုးရပင္ျဖစ္ အပါ သည္။ အစိုးရေပၚလစီမ်ားသည္ တုိင္းျပည္ အတြင္း မွီတင္းေနထုိင္ေသာ ျပည္သူတစ္ဦးခ်င္းစီ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။ အစိုးရသည္ တုိင္းသူျပည္သားမ်ား
၏ ေန႔စဥ္ဘ၀အေပၚ လႊမ္းမိုးလ်က္ရွိေသာေၾကာင့္ အစုိးရေကာင္းမွ ျဖစ္မည္။ အစုိးရ ျမန္မွျဖစ္မည္။ အစိုးရ မွန္မွ ျဖစ္ပါမည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ပညာရွိ ကြန္ျဖဴးရွပ္(စ္)၏ အဆုိအမိန္႔တစ္ခုကုိ ရည္ညႊန္းရသည္ ရွိေသာ္
The art of government simply consists in making things right or putting things in their right. When the ruler himself in “right”, then the people naturally follow him in his right course. Confucius (551-479 BC)
အစိုးရ၏ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားမွာမ်ားေျမာင္လွပါသည္။ အဓိကတာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေပးရေသာ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ား မွာ -
• ႏုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရး
• တုိင္းျပည္၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခုိင္ျမဲေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး
• တုိင္းျပည္ေအးခ်မ္းသာယာေရး
• တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး
• အမ်ားျပည္သူ လုိအပ္ခ်က္ကုိ ျဖည့္ဆည္းေပးေရး
• စီးပြားေရးတုိးတက္ၿပီး ဘက္စံု ဖြံ႕ၿဖိဳး တုိးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေရး
• ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလ်ာ့ခ်ေရး တုိ႔ျဖစ္ပါသည္။
ယင္းတုိ႔ကုိ ထင္သာျမင္သာေအာင္ ေဖာ္ျပရမည္ျဖစ္၍ အိမ္ယာ၊ အေဆာက္အဦးမ်ား၊ လမ္း၊ တံတားမ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူသံုး လွ်ပ္စစ္၊ ေရ၊ သန္႔ရွင္းေရးတုိ႔ကုိ ျပည့္စံုေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ စက္မႈလက္မႈ၊ ႏုိင္ငံျခား ေရး၊ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး၊ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ထိန္းသိမ္းေရး စသည္အားျဖင့္ အလြန္မ်ားေျမာင္လွပါသည္။ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒျဖင့္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ အစိုးရမွာ ဒီမုိကေရစီအစိုးရ ျဖစ္ပါသည္။ ျပည္သူ တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ကာကြယ္ျခင္းႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကုိ တရားမွ်တစြာ ျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္ စည္းစနစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေရးဆြဲသတ္မွတ္ျခင္းဟူေသာ တာ၀န္ယူစရာမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ဤကဲ့သုိ႔ေသာ မ်ားေျမာင္လွစြာေသာ အစိုးရ၏ တာ၀န္၀တၲရားမ်ားႏွင့္ ျပည္သူတစ္ဦးခ်င္းစီႏွင့္ တုိင္းျပည္တစ္ခုလံုး၏ ေန႔စဥ္ ဘ၀အေပၚ လႊမ္းမုိးထားရေသာ အစိုးရအေနျဖင့္ နိစၥဓူ၀ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ရန္ ကုန္က်စရိတ္ ႀကီးမားစြာ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၲရားကုိ အုပ္ခ်ဳပ္လုပ္ကုိင္ေသာ္လည္း စြမ္းရည္မျပည့္၀ျခင္း၊ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ား တာ၀န္ခံမႈမရွိျခင္း၊ အစိုးရလုပ္ငန္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ထင္သာျမင္ သာ မရွိျခင္း၊ အဂတိလိုက္စား ျခင္းစသည္ မ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကမၻာတစ္၀ွမ္းလံုးရွိ အစိုးရ မ်ားမွာ အစိုးရ ပံုစံသစ္ ေျပာင္းလဲရန္ (Reinvent the Government) ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ NPM (New Public Management) က၍ လည္းေကာင္း၊ (Government 2.0) ဟူ၍လည္းေကာင္း ေၾကြးေၾကာ္ၿပီးႀကိဳးပမ္း ခဲ့ၾကပါသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဗ်ဴ႐ိုကေရစီယႏၲရားအေပၚ အေလးေပးထားၿပီး ျပည္သူလူထုအေပၚ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈ အားနည္းခဲ့ေသာ ပံုစံမွ ျပည္သူလူထုအေပၚ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈ အေလးထားၿပီး အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္မႈယႏၲရား ေသးငယ္စြာျဖင့္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္မည့္ ပံုစံ အမ်ိဳးမ်ိဳးတုိ႔ ကူးေျပာင္းရန္ ျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါအတုိင္း အစိုးရပံုစံ ေျပာင္းေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္မႈ ရွိသင့္သေလာက္ မရွိခဲ့ရာ အစိုးရပံုစံ ေျပာင္းေရးအတြက္ အေျခခံက်ေသာ တြန္း အားတစ္ခုခု လိုေနၿပီဟု သေဘာေပါက္ လက္ခံခဲ့ၾကပါသည္။ ယင္းလုိအပ္ေနေသာ တြန္းအားသည္ ICT
ဟုေခၚေသာ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာ (Information & Communication
Technology) ပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ICT နည္းပညာ တစ္ရွိန္ထိုး တုိးတက္ေျပာင္းလဲလာခဲ့ေသာေၾကာင့္ လူတုိ႔
ေန႔စဥ္ေနထုိင္အလုပ္လုပ္ကုိင္ပံု၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လုပ္ကုိင္ပံု၊ အစိုးရအေနျဖင့္ ျပည္သူလူထုကုိ ေဆာင္ရြက္မႈေပးပံုတုိ႔ကုိ မ်ားစြာေျပာင္းလဲလာခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ICT နည္းပညာကုိ
အစိုးရမွ အားကုိးျပဳၿပီး ျပည္သူလူထု၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ားအေပၚ အက်ိဳးေက်းဇူး ရရွိလာေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းကုိ Electronic Government (သုိ႔) e-Government ဟူ၍ အမည္ နာမတတ္ ေခၚေ၀ၚျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သာမန္အားျဖင့္ e-Government ကုိ အင္တာနက္အသံုး ျပဳ၍ အစိုးရ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ၿပီး ျပည္သူလူထုသို႔ အစုိးရေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ေပးျခင္းဟူ၍ အသိမ်ားေသာ္လည္း e-Government
သေဘာတရားမ်ား၊ နည္းပညာ၊ အေျခခံအေဆာက္အဦ၊ စီးပြားေရးျဖစ္စဥ္၊ လူ႕စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ တုိ႔သာမက ယင္းတုိ႔အားလံုး ေပါင္းစပ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚေနေသာ က်ယ္ျပန္႔နက္ရိႈင္းေသာ အေျခအေနႀကီး တစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္ e-Government ပံုစံျဖင့္ ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ေပးႏုိင္ ရန္မွာ ပါ၀င္ဆက္စပ္ေနေသာ ဌာနမ်ား၊ အဖြဲ႕မ်ားအားလံုး ဆက္စပ္ညိႇႏိႈင္းပူးေပါင္း ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မွ သာ ေအာင္ျမင္ႏုိင္ မည္ ျဖစ္ပါသည္။
e-Government ဆုိသည္မွာ -
e-Government ကုိ “Digital Government” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ (Internetworked Government) ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ “Government Online” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ အမ်ိဳးမ်ိဳးေခၚဆုိၾကရာ အေျခခံအႏွစ္သာရမွာ အတူတူပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ အင္တာနက္၊ အထူးသျဖင့္ Web-based Internet နည္းပညာကုိ အသံုးျပဳၿပီး ျပည္သူလူထု၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရလုပ္ငန္းအခ်င္းခ်င္းတုိ႔အား အစုိးရေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ ပုိမုိေကာင္းမြန္စြာေပးျခင္းဟူေသာ အဓိပၸာယ္သေဘာရပါသည္။ အခ်ဳိ႕ကမႈ e-Government ဆုိသည္မွာ အစိုးရႏွင့္ ျပည္သူလူထုအၾကား ဆက္စပ္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကုိင္မႈမ်ားကုိ အီလက္ ထေရာနစ္ ပံုစံျဖင့္ျပဳလုပ္ ျခင္းျဖစ္သည္ဟူ၍လည္း လြယ္လြယ္ကူကူ အဓိပၸာယ္ဖြင့္တတ္ၾကပါသည္။ အမွန္
တကယ္တြင္ e-Government ဟူသည္ ျပည္သူလူထုက အစိုးရေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ အီလက္ထေရာနစ္ပံုစံျဖင့္ ပုိမုိလ်င္ျမန္ထိေရာက္စြာ ေပးႏုိင္ျခင္းအျပင္ အစိုးရ အခ်င္းခ်င္းလည္း ပုိ၍ ဆက္စပ္ထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ လုပ္ကုိင္လာႏုိင္ေသာ အက်ိဳးတရားကုိပါ ရရွိေစႏုိင္ေသာေၾကာင့္ အစိုးရလုပ္ငန္းတြင္ အီလက္ထေရာနစ္ပံုစံျဖင့္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကုိင္ႏုိင္သည့္ “e-Administration” သေဘာတရားလည္း ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေနသည္ဟုလည္း သိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ e-Government ကုိ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ရာတြင္ အစိုးရ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ ပိုမိုလ်င္ျမန္ ထိေရာက္ ေစရန္ အီလက္ထေရာနစ္နည္းပညာ (သုိ႔) အင္တာနက္နည္းပညာအသံုးျပဳၿပီး ေဆာင္ ရြက္ျခင္းဟူေသာ က်ဥ္းေျမာင္းသည့္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိမႈအစား၊ ေခတ္မီ ICT နည္းပညာမ်ားကုိ သံုးျပဳၿပီးအစုိးရ၊ ျပည္သူလူထု၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားအၾကား အလ်င္မျပတ္ ပုိမုိဆက္စပ္ တုိးတက္သြားရင္းျဖင့္ တုိင္းျပည္၏ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လႈမႈေရးတုိ႔ ပါ၀င္ေသာ လူမႈအေဆာက္အဦတစ္ခုလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ ေျပာင္းလဲတုိး တက္သြားေစႏုိင္ေသာျဖစ္စဥ္ဟု အဓိပၸာယ္က်ယ္ျပန္႔စြာ ဖြင့္ဆုိႏုိင္ပါသည္။
e-Government တြင္ ပါ၀င္အက်ံဳး၀င္မႈမ်ား (Perspectives of e-Government)
အစိုးရလုပ္ငန္းမ်ား ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရးတြင္ အဓိကက်ေသာ “အစိုးရ” Government “ျပည္သူ” (Citizens)
ႏွင့္ “စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား” (Bsiness) တုိ႔ အက်ံဳး၀င္ ဆက္စပ္ေနေသာ e-Government အသြင္သ႑ာန္ကုိ ပံု(၂)အတုိင္း ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါသည္။ ယင္းအေျခခံ (၃) မ်ိဳးတြင္ အစိုးရသည္ ဦးေဆာင္ အစပ်ိဳးသူ (Initiator)
အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ လုပ္ငန္းအရွိန္ျမႇင့္သူ (Reactor) အျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူလူထုႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္
ငန္းမ်ားကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ ထိစပ္ေဆာင္ရြက္ေနရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
Government-to-Government (G2G)
အစိုးရလုပ္ငန္းအခ်င္းခ်င္း သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ျခင္း၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကုိ အီလက္ထေရာနစ္ သေဘာ အြန္လုိင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းတုိ႔ ပါ၀င္သည္။ ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ အစိုးရ၀န္ ထမ္းအခ်င္းခ်င္း၊ အစိုးရဌာနအခ်င္းခ်င္း၊ ၀န္ႀကီးဌာနအခ်င္းခ်င္း၊ အစိုးရအခ်င္းခ်င္း တုိ႔ အားလံုး အက်ံဳး၀င္ပါသည္။
Government to Business (G2B)
စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ အစိုးရႏွင့္ဆက္စပ္လုပ္ကုိင္ရေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ႀကိဳးနီစနစ္ပံုစံမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ လ်င္ျမန္သြက္လက္ၿပီး ဆက္စပ္ေဆာင္ရြက္ေနရေသာ ကုန္က်စရိတ္ (Transaction Costs) သက္သာေစရန္ အစိုးရႏွင့္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအၾကား အြန္လုိင္း (Online) ေဆာင္ရြက္လုပ္ကုိင္လာေစ ႏုိင္မည့္ အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရ ဌာနမ်ားသုိ႔ သြားရန္မလုိဘဲ (၂၄) နာရီ မျပတ္ e-Form မ်ား ရယူႏုိင္ျခင္း၊ ျဖည့္ စြက္ၿပီး ျပန္ပုိ႔ႏုိင္ျခင္း၊ အဆုိျပဳခ်က္ မ်ား တင္ျပႏုိင္ျခင္း၊ ပါမစ္မ်ား ေလွ်ာက္ထားႏုိင္ျခင္း စသည္တုိ႔ကုိ လြယ္ကူလ်င္ ျမန္စြာ ျပဳလုပ္လာႏုိင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
Government to Citizen (G2C)
အစိုးရႏွင့္ျပည္သူလူထု နာရီမလပ္ ဆက္စပ္ေနၿပီး အစိုးရေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကုိ ျပည္သူလူထုသုိ႔ အီလက္ထေရာနစ္၏ နည္းလမ္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္မႈေပးျခင္းမ်ိဳး (Non - Stop Services) ျဖစ္သကဲ့သုိ႔ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ အစိုးရဌာနမ်ားသုိ႔ သြားရန္မလုိဘဲ တစ္ေနရာတည္းမွ တစ္ထုိင္တည္း အစိုးရ ဌာနအားလံုးႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအားလံုးကုိ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မည့္ (One-Stop-Shop)
ပံုစံ မ်ားလည္းပါ၀င္သည္။ ထုိ႔အျပင္ၿမိဳ႕ ျပေဒသ၊ ေက်းလက္ေဒသဟူ၍ ခြဲျခားရန္ မလုိေတာ့ဘဲ အစိုးရ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ တစ္ေျပးညီေပးႏုိင္မည့္ (Universal Services) မ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါသည္။
အီလက္ထေရာနစ္အစိုးရဟူေသာ e-Government လုပ္ငန္းကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရင္းျဖင့္ အစုိးရ၏ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ မႈကုိ ေကာင္းမြန္ေစေသာ e-Government ကုိလည္း တစ္ပါတည္း ျဖစ္ေပၚေစ ႏုိင္ပါသည္။ e-Government တြင္ e-Administration, (e-Citizen and e-Services) ႏွင့္ (e-Society) တုိ႔ ပါ၀င္လ်က္ရွိပါသည္။ e-Administration ေၾကာင့္ အစိုးရလုပ္ငန္းမ်ား စီမံအုပ္ ခ်ဳပ္လုပ္ကုိင္မႈမ်ား တုိးတက္ ေကာင္းမြန္ လာျခင္းေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုသုိ႔ အစိုးရေဆာင္ရြက္မႈမ်ားတုိ႔ကုိ ေကာင္းမြန္စြာ ေပးႏုိင္ရန္ (e-Citizen and e-Services) မ်ား ေပၚေပါက္လာသကဲ့သုိ႔ အစိုးရ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း မ်ားပါမက်န္ အားလံုး ဆက္စပ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိေသာ ျဖစ္စဥ္ႀကီးေၾကာင့္ e-Society ႀကီး ေပၚေပါက္လာေစ ႏုိင္ပါသည္။
MCC e-Government Solution
MCC Group သည္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ကုမၸဏီ စတင္ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္စဥ္ကတည္းက အစိုးရ လုပ္ငန္းဌာနမ်ားအတြက္ ကြန္ပ်ဴတာ စနစ္မ်ားကုိ တစ္စိုက္မတ္မတ္ တီထြင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္
ေပးခဲ့ေသာ အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရ အဆက္အဆက္တြင္လည္း အဆင့္အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေသာ ႏုိင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ၊ ႏုိင္ငံေတာ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္႐ံုးႏွင့္ အစိုးရ ၀န္ႀကီးဌာန မ်ားအတြက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရသည့္ GOS (Government Online System) မ်ားကုိ အသံုးျပဳခဲ့
ၾကပါသည္။ လက္ရွိအေန၌လည္း အစိုးရ ၀န္ႀကီးဌာနအမ်ားစုအေနျဖင့္ MCCGroup မွ တီထြင္ခဲ့ထားေသာ ကြန္ပ်ဴတာစနစ္မ်ားကုိ တြင္တြယ္ က်ယ္က်ယ္ အသံုးျပဳလ်က္ ရွိပါသည္။ MCC Group အေနျဖင့္ ကမၻာ့နည္းပညာ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကုိ မ်က္ေျခမျပတ္ ေလ့လာၿပီး တုိင္းျပည္အတြက္ အက်ိဳးရွိေအာင္ စဥ္ ဆက္မျပတ္ ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါ သည္။ ယခုအခါ ကမၻာေပၚတြင္ (Cloud Computing) ဟူေသာ နည္းပညာ ေျပာင္းလဲမႈႀကီး ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိလာၿပီ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဗဟုိအစိုးရႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရမ်ားအတြက္ အထူးပင္ သင့္ေလ်ာ္ အက်ိဳးရွိေစႏုိင္ေသာေၾကာင့္ MCCGroup မွ တီထြင္ထားေသာ အစိုးရ လုပ္ငန္းသံုး ကြန္ပ်ဴတာစနစ္မ်ားကုိ (Cloud-Computing) စနစ္ျဖင့္ အသံုးျပဳႏုိင္ရန္ စီစဥ္ထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းေကာင္းပါးလုိက္ပါသည္။ (Cloud-Computing) စနစ္အရ အစိုးရဌာနမ်ား အသံုးျပဳလ်င္ ယခင္ကကဲ့သုိ႔ ျပည္တြင္း(သုိ႔) ႏုိင္ငံျခားေငြျဖင့္ ကုန္က်ခံသံုးစြဲရေသာ ေငြလံုးေငြရင္း အသံုးစရိတ္မ်ား (Capital Expenditure) မ်ား ကုန္က်ရန္ မလုိေတာ့ျခင္းေၾကာင့္ အစိုးရဌာနမ်ားအတြက္ အလြန္အေရးပါေသာ အက်ိဳးတရားတစ္ခုပင္ ျဖစ္ပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အစိုးရဌာနမ်ားတြင္ ဘတ္ဂ်က္ အကန္႔အသတ္ ရွိၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ အစိုးရဌာနအတြင္း၌ ခက္ခဲစြာ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ရသည့္ (In-House Technical Team) လည္း ရွိရန္ မလုိအပ္ေတာ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရဌာန
မ်ားတြင္ ဘတ္ဂ်က္အကန္႔အသတ္ရွိရံု မကဘဲ နည္းပညာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားလည္း အကန္႔အသတ္ ျဖစ္ေနပါသည္။ Cloud Computing စနစ္အရ အစိုးရဌာနမ်ားတြင္ နည္းပညာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားစြာ ရွိရန္ မလုိဘဲ User Level အသံုးျပဳတတ္လွ်င္ စနစ္မ်ားကုိ ေကာင္းစြာ အသံုးျပဳႏုိင္ၾကေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။ Cloud Computing စနစ္အရ အစိုးရဌာနမ်ားအေနျဖင့္ တန္ဖိုးႀကီးမားေသာ Server မ်ား၊ Software လုိင္စင္မ်ား အတြက္ ေငြကုန္ေၾကးက် ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ မလုိေတာ့ဘဲ ကြန္ပ်ဴတာ အသံုးခ်စနစ္မ်ားကုိ SaaS (Software as a Service) ပံုစံမ်ိဳးျဖင့္ ရယူအသံုးျပဳႏုိင္မည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ မိမိတုိ႔ အသံုးျပဳသေလာက္ အတြက္သာ အခေပးရသည့္ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္သည့္အတြက္ အဓိက ေငြလံုးေငြရင္း အသံုးစရိတ္မ်ား (Capital Expenditure) သက္သာသြားေစႏုိင္ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ အသံုးျပဳရ လြယ္ကူေအာင္ တီထြင္ဖန္တီးထားသည့္ အတြက္ အစိုးရဌာနမ်ားရွိ အရာရွိႀကီးမ်ားမွအစ သာမန္၀န္ထမ္းမ်ားအထိ မည္သူမဆုိ လြယ္ကူစြာ အသံုးျပဳႏုိင္ေသာ စနစ္မ်ိဳးလည္းျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ Cloud Service ေပးေသာ အဖြဲ႕အစည္း အေနျဖင့္ Data Center မ်ားတြင္ လံုၿခံဳေရး လုိအပ္ခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ အားလံုးျပည့္စံုစြာ တည္ေထာင္ထားၿပီး ျဖစ္သည့္ အတြက္ အသံုးျပဳလုိေသာ အစိုးရဌာနမ်ားအတြက္ လြယ္ကူလ်င္ျမန္စြာ ဆက္လက္အသံုးျပဳႏုိင္မည္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကုိ ျဖည့္ဆည္းႏုိင္ရန္ အလုိ႔ငွာ MCC Group အေနျဖင့္ ေနျပည္ေတာ္ Junction Center ေနရာတြင္ MCC Capacity Development Center ႀကီးကုိ ထူေထာင္ထား ရွိကာ အစိုးရ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားအား e-Government စနစ္မ်ားကုိ Cloud Computing စနစ္အရ SaaS (Software as a Service) ပံုစံျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ရန္ အသင့္ ျဖစ္ေနၿပီျဖစ္ပါသည္။ အစိုးရ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား အသံုးျပဳရန္ လုိအပ္သည့္ ေအာက္ပါစနစ္မ်ားအားလံုးကုိ တီထြင္ထားရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။
1. GOS (Government OnlineSystem)
ျမန္မာႏုိင္ငံ အစိုးရဌာနလက္စြဲ႐ံုးလုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားအတုိင္း ကုိက္ညီစြာ အထူးတီထြင္ထားေသာ အစုိးရဌာန အခ်င္းခ်င္း Online ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေသာ စနစ္ျဖစ္ပါသည္။ အထူးအေလးထားရမည့္ လံုၿခံဳမႈ အဆင့္ျမင့္မားေသာ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္မႈအတြက္ အသံုးျပဳႏုိင္ရန္ တီထြင္ထားရွိပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ၊ ႏုိင္ငံေတာ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္႐ံုးတုိ႔မွ အသံုးျပဳခဲ့ေသာ စနစ္ျဖစ္ပါသည္။
2. g-MIS (e-Government Portal)
အစုိးရ၀န္ႀကီးဌာနတုိင္းအတြက္ G2G, G2B, G2C စေသာ e-Government လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကုိ လြယ္ကူစြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္သည့္ e-Government Portal အင္ဂ်င္ျဖစ္ပါသည္။ လြယ္ကူလ်င္ ျမန္စြာ တပ္ဆင္
အသံုးျပဳႏုိင္သည့္ Web Portal အင္ဂ်င္ျဖစ္သည့္အတြက္ အစိုးရ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားအၾကား ေရပန္းစား နာမည္ရၿပီးေသာစနစ္ျဖစ္ပါသည္။
3. g-DMS (Government Document Management System)
အစိုးရဌာနမ်ား၏ အႀကီးမားဆံုးႏွင့္ အလုိအပ္ဆံုးျဖစ္ေသာ ႐ံုးစာရြက္စာတမ္း မ်ားကုိ အီလက္ထေရာနစ္ပံုစံ (Electronic Document) အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ အလုပ္လုပ္ေစျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အလြယ္တကူ ျပဳစုႏုိင္ျခင္း၊ ျဖန္႔ေ၀ႏုိင္ျခင္း၊ သိမ္းဆည္းႏုိင္ျခင္း၊ ရွာေဖြႏုိင္ျခင္းတုိ႔ အျပင္ ႏွစ္ရွည္ကာလ အတြက္ က်စ္လစ္စြာ (Archive) ျပဳလုပ္ ေပးႏုိင္ျခင္းတုိ႔ကုိ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါသည္။ အစိုးရဌာန အလုပ္မ်ားကုိ လြယ္ကူ လ်င္ျမန္စြာ ၿပီးေျမာက္ေစမည္ သာမက ကုန္က်စရိတ္လည္း မ်ားစြာသက္သာသြားေစပါသည္။
4. g-CMS (Government Content Management System)
အစိုးရဌာနမ်ား လုိအပ္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိ အင္တာနက္ထဲမွ အခ်က္အလက္မ်ား ရွာေဖြႏုိင္သကဲ့သုိ႔ ရွာေဖြအသံုးျပဳႏုိင္မည့္ အစိုးရဌာနမ်ားအတြက္ အင္တာနက္ ျဖစ္ပါသည္။ မိမိလုပ္ငန္းႏွင့္ ပတ္သက္သမွ် အစိုးရဌာနမ်ား လိုက္နာက်င့္သံုးရမည့္ ဥပေဒမ်ား၊ လက္စြဲမ်ား၊ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သမွ် အလုပ္မ်ားအားလံုးကုိ အလြယ္တကူ ရွာေဖြ အသံုးျပဳႏုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
5. g-ERP (Government Enterprise Resource Planning)
အစိုးရဌာနတုိင္းတြင္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ပါတ္သက္ၿပီး မလြဲမေသြ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ လုပ္ငန္းၾကီးမ်ား ရွိပါသည္။ ယင္းတုိ႔ကုိ လြယ္ကူလ်င္ျမန္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေအာက္ပါ ကြန္ပ်ဴတာ အသံုးခ်စနစ္မ်ားကုိ ေပါင္းစပ္အသံုးျပဳႏုိင္ရန္ တီထြင္ထားပါသည္။
(က) ၀န္ထမ္းစီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္ (Staff Management Information System)
(ခ) လစာ စာရင္းေရးစြဲျပဳစုျခင္း (Government Payroll System)
(ဂ) အစိုးရ ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ စာရင္းမ်ား ျပဳစုျခင္း (Government Budget and Account System)
(ဃ) စတုိစီမံခန္႔ခြဲျခင္းစနစ္ (Store Control System)
(င) ပုိင္ဆုိင္ပစၥည္းမ်ား စီမံခန္႔ခြဲျခင္းစနစ္ (Asset Management Information System)
6. g-COM (Government Core Operation Management System)
အစိုးရဌာနတစ္ခုခ်င္းစီ၏ သီးသန္႔သဘာ၀အရ လုိအပ္ေသာ ကြန္ပ်ဴတာ အသံုးခ်စနစ္မ်ားကုိ သီးျခားတီထြင္ ထုတ္လုပ္ေပးျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေအာက္ပါစနစ္မ်ားကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။
(က) လွ်ပ္စစ္မီတာဘီ(လ္) ျပဳစုျခင္းႏွင့္ ေငြေကာက္ခံျခင္းစနစ္ (Electricity Billing and Collection System)
(ခ) အက်ဥ္းသားစီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္ (Prisoners Managment Information System)
(ဂ) ေက်ာက္မ်က္ရတနာျပပြဲ စီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္ (Emporium Managemnet Information System)
(ဃ) သင္တန္းသား စီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္ (Trainee Management Information System)
(င) ျပည္သူ႕၀န္ထမ္း ေရြးခ်ယ္ေရးစနစ္ (Civil Service Selection Information System)
(စ) ေျမယာစီမံခန္႔ခြဲေရးစနစ္ (Land Information System)
(ဆ) ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္အခြန္အခ ေပါင္းစည္း ေကာက္ခံေရးစနစ္ (Yangon City Integrate Tax Collection System)
အစုိးရဌာနမ်ားအတြက္ မျဖစ္မေန အသံုးျပဳရမည့္ g-Government စနစ္မ်ားအတြက္ MCC Capacity Development Center သုိ႔ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ၾကပါၿပီ။
MCC Capacity Development
Center
Extision - 3, Junction Center
(ေနျပည္ေတာ္)
ရာဇသဂၤဟလမ္း၊ ဇမၺဴသီရိၿမိဳ႕နယ္၊
ေနျပည္ ေတာ္။
Tel : 067-421198
Whitepaper Series : e-Government
အစိုးရ (Government)
ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူအများဆုံး နှင့် ထိစပ်နေရပြီး ယင်းလူအများ လူနေမှု ဘဝများအတွက် ဆောင်ရွက် ပေးနေရသော အကြီးဆုံးအဖွဲ့အစည်းမှာ အစိုးရပင်ဖြစ် အပါ သည်။ အစိုးရပေါ်လစီများသည် တိုင်းပြည် အတွင်း မှီတင်းနေထိုင်သော ပြည်သူတစ်ဦးချင်းစီ လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အစိုးရသည် တိုင်းသူပြည်သားများ
၏ နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် လွှမ်းမိုးလျက်ရှိသောကြောင့် အစိုးရကောင်းမှ ဖြစ်မည်။ အစိုးရ မြန်မှဖြစ်မည်။ အစိုးရ မှန်မှ ဖြစ်ပါမည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်ပညာရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်(စ်)၏ အဆိုအမိန့်တစ်ခုကို ရည်ညွှန်းရသည် ရှိသော်
The art of government simply consists in making things right or putting things in their right. When the ruler himself in “right”, then the people naturally follow him in his right course. Confucius (551-479 BC)
အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များမှာများမြောင်လှပါသည်။ အဓိကတာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ပေးရသော လုပ်ငန်းတာဝန်များ မှာ -
• နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး
• တိုင်းပြည်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးနှင့် နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေး
• တိုင်းပြည်အေးချမ်းသာယာရေး
• တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး
• အများပြည်သူ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးရေး
• စီးပွားရေးတိုးတက်ပြီး ဘက်စုံ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရေး
• ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျော့ချရေး တို့ဖြစ်ပါသည်။
ယင်းတို့ကို ထင်သာမြင်သာအောင် ဖော်ပြရမည်ဖြစ်၍ အိမ်ယာ၊ အဆောက်အဦးများ၊ လမ်း၊ တံတားများ၊ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ အများပြည်သူသုံး လျှပ်စစ်၊ ရေ၊ သန့်ရှင်းရေးတို့ကို ပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ စက်မှုလက်မှု၊ နိုင်ငံခြား ရေး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်း ကျင်ထိန်းသိမ်းရေး စသည်အားဖြင့် အလွန်များမြောင်လှပါသည်။ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားသော အစိုးရမှာ ဒီမိုကရေစီအစိုးရ ဖြစ်ပါသည်။ ပြည်သူ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်ကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ရွေးကောက်ပွဲများကို တရားမျှတစွာ ပြုလုပ်နိုင်ရန် စည်းစနစ်ပေါင်းများစွာ ရေးဆွဲသတ်မှတ်ခြင်းဟူသော တာဝန်ယူစရာများလည်း ရှိပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော များမြောင်လှစွာသော အစိုးရ၏ တာဝန်ဝတ္တရားများနှင့် ပြည်သူတစ်ဦးချင်းစီနှင့် တိုင်းပြည်တစ်ခုလုံး၏ နေ့စဉ် ဘဝအပေါ် လွှမ်းမိုးထားရသော အစိုးရအနေဖြင့် နိစ္စဓူဝ လုပ်ငန်းများကို စွမ်းဆောင်နိုင်ရန် ကုန်ကျစရိတ် ကြီးမားစွာ ဗျူရိုကရေစီ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်သော်လည်း စွမ်းရည်မပြည့်ဝခြင်း၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများ တာဝန်ခံမှုမရှိခြင်း၊ အစိုးရလုပ်ငန်ဆောင်ချက်များ ထင်သာမြင် သာ မရှိခြင်း၊ အဂတိလိုက်စား ခြင်းစသည် များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးရှိ အစိုးရ များမှာ အစိုးရ ပုံစံသစ် ပြောင်းလဲရန် (Reinvent the Government) ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ NPM (New Public Management) က၍ လည်းကောင်း၊ (Government 2.0) ဟူ၍လည်းကောင်း ကြွေးကြော်ပြီးကြိုးပမ်း ခဲ့ကြပါသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေး ဗျူရိုကရေစီယန္တရားအပေါ် အလေးပေးထားပြီး ပြည်သူလူထုအပေါ် ဆောင်ရွက်ပေးမှု အားနည်းခဲ့သော ပုံစံမှ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဆောင်ရွက်ပေးမှု အလေးထားပြီး အစိုးရ အုပ်ချုပ်မှုယန္တရား သေးငယ်စွာဖြင့် အလုပ်လုပ်နိုင်မည့် ပုံစံ အမျိုးမျိုးတို့ ကူးပြောင်းရန် ဖြစ်ပါသည်။
အထက်ပါအတိုင်း အစိုးရပုံစံ ပြောင်းရေးအတွက် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း လက်တွေ့တွင် ထိရောက်အောင်မြင်မှု ရှိသင့်သလောက် မရှိခဲ့ရာ အစိုးရပုံစံ ပြောင်းရေးအတွက် အခြေခံကျသော တွန်း အားတစ်ခုခု လိုနေပြီဟု သဘောပေါက် လက်ခံခဲ့ကြပါသည်။ ယင်းလိုအပ်နေသော တွန်းအားသည် ICT
ဟုခေါ်သော သတင်းအချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး နည်းပညာ (Information & Communication
Technology) ပင် ဖြစ်ပါသည်။ ICT နည်းပညာ တစ်ရှိန်ထိုး တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့သောကြောင့် လူတို့
နေ့စဉ်နေထိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ပုံ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ပုံ၊ အစိုးရအနေဖြင့် ပြည်သူလူထုကို ဆောင်ရွက်မှုပေးပုံတို့ကို များစွာပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ICT နည်းပညာကို
အစိုးရမှ အားကိုးပြုပြီး ပြည်သူလူထု၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများအပေါ် အကျိုးကျေးဇူး ရရှိလာအောင် ပြုလုပ်ခြင်းကို Electronic Government (သို့) e-Government ဟူ၍ အမည် နာမတတ် ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သာမန်အားဖြင့် e-Government ကို အင်တာနက်အသုံး ပြု၍ အစိုးရ လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပြီး ပြည်သူလူထုသို့ အစိုးရဆောင်ရွက်မှုများ ပေးခြင်းဟူ၍ အသိများသော်လည်း e-Government
သဘောတရားများ၊ နည်းပညာ၊ အခြေခံအဆောက်အဦ၊ စီးပွားရေးဖြစ်စဉ်၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် တို့သာမက ယင်းတို့အားလုံး ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နေသော ကျယ်ပြန့်နက်ရှိုင်းသော အခြေအနေကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ထို့ကြောင့် e-Government ပုံစံဖြင့် အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်မှုများ ပေးနိုင် ရန်မှာ ပါ၀င်ဆက်စပ်နေသော ဌာနများ၊ အဖွဲ့များအားလုံး ဆက်စပ်ညှိနှိုင်းပူးပေါင်း ပါ၀င် ဆောင်ရွက်နိုင်မှ သာ အောင်မြင်နိုင် မည် ဖြစ်ပါသည်။
e-Government ဆိုသည်မှာ -
e-Government ကို “Digital Government” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ (Internetworked Government) ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ “Government Online” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အမျိုးမျိုးခေါ်ဆိုကြရာ အခြေခံအနှစ်သာရမှာ အတူတူပင် ဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် အင်တာနက်၊ အထူးသဖြင့် Web-based Internet နည်းပညာကို အသုံးပြုပြီး ပြည်သူလူထု၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများနှင့် အစိုးရလုပ်ငန်းအချင်းချင်းတို့အား အစိုးရဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာပေးခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်သဘောရပါသည်။ အချို့ကမှု e-Government ဆိုသည်မှာ အစိုးရနှင့် ပြည်သူလူထုအကြား ဆက်စပ် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်မှုများကို အီလက် ထရောနစ် ပုံစံဖြင့်ပြုလုပ် ခြင်းဖြစ်သည်ဟူ၍လည်း လွယ်လွယ်ကူကူ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တတ်ကြပါသည်။ အမှန်
တကယ်တွင် e-Government ဟူသည် ပြည်သူလူထုက အစိုးရဆောင်ရွက်မှုများကို အီလက်ထရောနစ်ပုံစံဖြင့် ပိုမိုလျင်မြန်ထိရောက်စွာ ပေးနိုင်ခြင်းအပြင် အစိုးရ အချင်းချင်းလည်း ပို၍ ဆက်စပ်ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်လာနိုင်သော အကျိုးတရားကိုပါ ရရှိစေနိုင်သောကြောင့် အစိုးရလုပ်ငန်းတွင် အီလက်ထရောနစ်ပုံစံဖြင့် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်နိုင်သည့် “e-Administration” သဘောတရားလည်း ပေါင်းစပ်ပါ၀င်နေသည်ဟုလည်း သိရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် e-Government ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ရာတွင် အစိုးရ ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုလျင်မြန် ထိရောက် စေရန် အီလက်ထရောနစ်နည်းပညာ (သို့) အင်တာနက်နည်းပညာအသုံးပြုပြီး ဆောင် ရွက်ခြင်းဟူသော ကျဉ်းမြောင်းသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုအစား၊ ခေတ်မီ ICT နည်းပညာများကို သုံးပြုပြီးအစိုးရ၊ ပြည်သူလူထု၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများအကြား အလျင်မပြတ် ပိုမိုဆက်စပ် တိုးတက်သွားရင်းဖြင့် တိုင်းပြည်၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လှုမှုရေးတို့ ပါ၀င်သော လူမှုအဆောက်အဦတစ်ခုလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြောင်းလဲတိုး တက်သွားစေနိုင်သောဖြစ်စဉ်ဟု အဓိပ္ပာယ်ကျယ်ပြန့်စွာ ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။
e-Government တွင် ပါ၀င်အကျုံးဝင်မှုများ (Perspectives of e-Government)
အစိုးရလုပ်ငန်းများ ပြုပြင်ပြောင်း လဲရေးတွင် အဓိကကျသော “အစိုးရ” Government “ပြည်သူ” (Citizens)
နှင့် “စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ” (Bsiness) တို့ အကျံုးဝင် ဆက်စပ်နေသော e-Government အသွင်သဏ္ဍာန်ကို ပုံ(၂)အတိုင်း တွေ့မြင်နိုင်ပါသည်။ ယင်းအခြေခံ (၃) မျိုးတွင် အစိုးရသည် ဦးဆောင် အစပျိုးသူ (Initiator)
အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လုပ်ငန်းအရှိန်မြှင့်သူ (Reactor) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူလူထုနှင့် စီးပွားရေး လုပ်
ငန်းများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထိစပ်ဆောင်ရွက်နေရမည် ဖြစ်ပါသည်။
Government-to-Government (G2G)
အစိုးရလုပ်ငန်းအချင်းချင်း သတင်း အချက်အလက်များ ဖြန့်ဝေခြင်း၊ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အီလက်ထရောနစ် သဘော အွန်လိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ပါ၀င်သည်။ ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အစိုးရဝန် ထမ်းအချင်းချင်း၊ အစိုးရဌာနအချင်းချင်း၊ ၀န်ကြီးဌာနအချင်းချင်း၊ အစိုးရအချင်းချင်း တို့ အားလုံး အကျံုးဝင်ပါသည်။
Government to Business (G2B)
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ အစိုးရနှင့်ဆက်စပ်လုပ်ကိုင်ရသော လုပ်ဆောင်ချက်များ ကြိုးနီစနစ်ပုံစံမျိုးမဟုတ်ဘဲ လျင်မြန်သွက်လက်ပြီး ဆက်စပ်ဆောင်ရွက်နေရသော ကုန်ကျစရိတ် (Transaction Costs) သက်သာစေရန် အစိုးရနှင့်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအကြား အွန်လိုင်း (Online) ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်လာစေ နိုင်မည့် အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရ ဌာနများသို့ သွားရန်မလိုဘဲ (၂၄) နာရီ မပြတ် e-Form များ ရယူနိုင်ခြင်း၊ ဖြည့် စွက်ပြီး ပြန်ပို့နိုင်ခြင်း၊ အဆိုပြုချက် များ တင်ပြနိုင်ခြင်း၊ ပါမစ်များ လျှောက်ထားနိုင်ခြင်း စသည်တို့ကို လွယ်ကူလျင် မြန်စွာ ပြုလုပ်လာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
Government to Citizen (G2C)
အစိုးရနှင့်ပြည်သူလူထု နာရီမလပ် ဆက်စပ်နေပြီး အစိုးရဆောင်ရွက်မှုများကို ပြည်သူလူထုသို့ အီလက်ထရောနစ်၏ နည်းလမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်မှုပေးခြင်းမျိုး (Non - Stop Services) ဖြစ်သကဲ့သို့ ပြည်သူများအနေဖြင့် အစိုးရဌာနများသို့ သွားရန်မလိုဘဲ တစ်နေရာတည်းမှ တစ်ထိုင်တည်း အစိုးရ ဌာနအားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းများအားလုံးကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် (One-Stop-Shop)
ပုံစံ များလည်းပါ၀င်သည်။ ထို့အပြင်မြို့ ပြဒေသ၊ ကျေးလက်ဒေသဟူ၍ ခွဲခြားရန် မလိုတော့ဘဲ အစိုးရ လုပ်ဆောင်မှုများကို တစ်ပြေးညီပေးနိုင်မည့် (Universal Services) မျိုးလည်း ဖြစ်ပါသည်။
အီလက်ထရောနစ်အစိုးရဟူသော e-Government လုပ်ငန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရင်းဖြင့် အစိုးရ၏ စီမံအုပ်ချုပ် မှုကို ကောင်းမွန်စေသော e-Government ကိုလည်း တစ်ပါတည်း ဖြစ်ပေါ်စေ နိုင်ပါသည်။ e-Government တွင် e-Administration, (e-Citizen and e-Services) နှင့် (e-Society) တို့ ပါ၀င်လျက်ရှိပါသည်။ e-Administration ကြောင့် အစိုးရလုပ်ငန်းများ စီမံအုပ် ချုပ်လုပ်ကိုင်မှုများ တိုးတက် ကောင်းမွန် လာခြင်းကြောင့် ပြည်သူလူထုသို့ အစိုးရဆောင်ရွက်မှုများတို့ကို ကောင်းမွန်စွာ ပေးနိုင်ရန် (e-Citizen and e-Services) များ ပေါ်ပေါက်လာသကဲ့သို့ အစိုးရ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း များပါမကျန် အားလုံး ဆက်စပ်ဆောင်ရွက် လျက်ရှိသော ဖြစ်စဉ်ကြီးကြောင့် e-Society ကြီး ပေါ်ပေါက်လာစေ နိုင်ပါသည်။
MCC e-Government Solution
MCC Group သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် ကုမ္ပဏီ စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်စဉ်ကတည်းက အစိုးရ လုပ်ငန်းဌာနများအတွက် ကွန်ပျူတာ စနစ်များကို တစ်စိုက်မတ်မတ် တီထွင်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်
ပေးခဲ့သော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရ အဆက်အဆက်တွင်လည်း အဆင့်အမြင့်ဆုံးဖြစ်သော နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးနှင့် အစိုးရ ၀န်ကြီးဌာန များအတွက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော လုံခြံုစိတ်ချရသည့် GOS (Government Online System) များကို အသုံးပြုခဲ့
ကြပါသည်။ လက်ရှိအနေ၌လည်း အစိုးရ ၀န်ကြီးဌာနအများစုအနေဖြင့် MCCGroup မှ တီထွင်ခဲ့ထားသော ကွန်ပျူတာစနစ်များကို တွင်တွယ် ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုလျက် ရှိပါသည်။ MCC Group အနေဖြင့် ကမ္ဘာ့နည်းပညာ ပြောင်းလဲမှုများကို မျက်ခြေမပြတ် လေ့လာပြီး တိုင်းပြည်အတွက် အကျိုးရှိအောင် စဉ် ဆက်မပြတ် ပြုပြင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါ သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာပေါ်တွင် (Cloud Computing) ဟူသော နည်းပညာ ပြောင်းလဲမှုကြီး ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိလာပြီ ဖြစ်သည့်အတွက် ဗဟိုအစိုးရနှင့် တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရများအတွက် အထူးပင် သင့်လျော် အကျိုးရှိစေနိုင်သောကြောင့် MCCGroup မှ တီထွင်ထားသော အစိုးရ လုပ်ငန်းသုံး ကွန်ပျူတာစနစ်များကို (Cloud-Computing) စနစ်ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ရန် စီစဉ်ထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း သတင်းကောင်းပါးလိုက်ပါသည်။ (Cloud-Computing) စနစ်အရ အစိုးရဌာနများ အသုံးပြုလျင် ယခင်ကကဲ့သို့ ပြည်တွင်း(သို့) နိုင်ငံခြားငွေဖြင့် ကုန်ကျခံသုံးစွဲရသော ငွေလုံးငွေရင်း အသုံးစရိတ်များ (Capital Expenditure) များ ကုန်ကျရန် မလိုတော့ခြင်းကြောင့် အစိုးရဌာနများအတွက် အလွန်အရေးပါသော အကျိုးတရားတစ်ခုပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယေဘုယျအားဖြင့် အစိုးရဌာနများတွင် ဘတ်ဂျက် အကန့်အသတ် ရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် အစိုးရဌာနအတွင်း၌ ခက်ခဲစွာ ပြုစုပျိုးထောင်ရသည့် (In-House Technical Team) လည်း ရှိရန် မလိုအပ်တော့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရဌာန
များတွင် ဘတ်ဂျက်အကန့်အသတ်ရှိရုံ မကဘဲ နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်သူများလည်း အကန့်အသတ် ဖြစ်နေပါသည်။ Cloud Computing စနစ်အရ အစိုးရဌာနများတွင် နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်သူများစွာ ရှိရန် မလိုဘဲ User Level အသုံးပြုတတ်လျှင် စနစ်များကို ကောင်းစွာ အသုံးပြုနိုင်ကြတော့မည် ဖြစ်ပါသည်။ Cloud Computing စနစ်အရ အစိုးရဌာနများအနေဖြင့် တန်ဖိုးကြီးမားသော Server များ၊ Software လိုင်စင်များ အတွက် ငွေကုန်ကြေးကျ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် မလိုတော့ဘဲ ကွန်ပျူတာ အသုံးချစနစ်များကို SaaS (Software as a Service) ပုံစံမျိုးဖြင့် ရယူအသုံးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည့်အတွက် မိမိတို့ အသုံးပြုသလောက် အတွက်သာ အခပေးရသည့်ပုံစံမျိုး ဖြစ်သည့်အတွက် အဓိက ငွေလုံးငွေရင်း အသုံးစရိတ်များ (Capital Expenditure) သက်သာသွားစေနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် အသုံးပြုရ လွယ်ကူအောင် တီထွင်ဖန်တီးထားသည့် အတွက် အစိုးရဌာနများရှိ အရာရှိကြီးများမှအစ သာမန်ဝန်ထမ်းများအထိ မည်သူမဆို လွယ်ကူစွာ အသုံးပြုနိုင်သော စနစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် Cloud Service ပေးသော အဖွဲ့အစည်း အနေဖြင့် Data Center များတွင် လုံခြံုရေး လိုအပ်ချက်များ အပါအဝင် အားလုံးပြည့်စုံစွာ တည်ထောင်ထားပြီး ဖြစ်သည့် အတွက် အသုံးပြုလိုသော အစိုးရဌာနများအတွက် လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ ဆက်လက်အသုံးပြုနိုင်မည်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ အထက်ဖော်ပြပါ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန် အလို့ငှာ MCC Group အနေဖြင့် နေပြည်တော် Junction Center နေရာတွင် MCC Capacity Development Center ကြီးကို ထူထောင်ထား ရှိကာ အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများအား e-Government စနစ်များကို Cloud Computing စနစ်အရ SaaS (Software as a Service) ပုံစံဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန် အသင့် ဖြစ်နေပြီဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများ အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည့် အောက်ပါစနစ်များအားလုံးကို တီထွင်ထားရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။
1. GOS (Government OnlineSystem)
မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရဌာနလက်စွဲရုံးလုပ်ထုံး လုပ်နည်းများအတိုင်း ကိုက်ညီစွာ အထူးတီထွင်ထားသော အစိုးရဌာန အချင်းချင်း Online ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်သော စနစ်ဖြစ်ပါသည်။ အထူးအလေးထားရမည့် လုံခြံုမှု အဆင့်မြင့်မားသော ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်မှုအတွက် အသုံးပြုနိုင်ရန် တီထွင်ထားရှိပါသည်။ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးတို့မှ အသုံးပြုခဲ့သော စနစ်ဖြစ်ပါသည်။
2. g-MIS (e-Government Portal)
အစိုးရဝန်ကြီးဌာနတိုင်းအတွက် G2G, G2B, G2C စသော e-Government လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ချက်များကို လွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် e-Government Portal အင်ဂျင်ဖြစ်ပါသည်။ လွယ်ကူလျင် မြန်စွာ တပ်ဆင်
အသုံးပြုနိုင်သည့် Web Portal အင်ဂျင်ဖြစ်သည့်အတွက် အစိုးရဝန်ကြီးဌာနများအကြား ရေပန်းစား နာမည်ရပြီးသောစနစ်ဖြစ်ပါသည်။
3. g-DMS (Government Document Management System)
အစိုးရဌာနများ၏ အကြီးမားဆုံးနှင့် အလိုအပ်ဆုံးဖြစ်သော ရုံးစာရွက်စာတမ်း များကို အီလက်ထရောနစ်ပုံစံ (Electronic Document) အဖြစ် ပြောင်းလဲ အလုပ်လုပ်စေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အလွယ်တကူ ပြုစုနိုင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဝေနိုင်ခြင်း၊ သိမ်းဆည်းနိုင်ခြင်း၊ ရှာဖွေနိုင်ခြင်းတို့ အပြင် နှစ်ရှည်ကာလ အတွက် ကျစ်လစ်စွာ (Archive) ပြုလုပ် ပေးနိုင်ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။ အစိုးရဌာန အလုပ်များကို လွယ်ကူ လျင်မြန်စွာ ပြီးမြောက်စေမည် သာမက ကုန်ကျစရိတ်လည်း များစွာသက်သာသွားစေပါသည်။
4. g-CMS (Government Content Management System)
အစိုးရဌာနများ လိုအပ်သော သတင်းအချက်အလက်များကို အင်တာနက်ထဲမှ အချက်အလက်များ ရှာဖွေနိုင်သကဲ့သို့ ရှာဖွေအသုံးပြုနိုင်မည့် အစိုးရဌာနများအတွက် အင်တာနက် ဖြစ်ပါသည်။ မိမိလုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်သမျှ အစိုးရဌာနများ လိုက်နာကျင့်သုံးရမည့် ဥပဒေများ၊ လက်စွဲများ၊ ဆောင်ရွက်ခဲ့သမျှ အလုပ်များအားလုံးကို အလွယ်တကူ ရှာဖွေ အသုံးပြုနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။
5. g-ERP (Government Enterprise Resource Planning)
အစိုးရဌာနတိုင်းတွင် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ပါတ်သက်ပြီး မလွဲမသွေ ဆောင်ရွက်ရမည့် ကျောထောက်နောက်ခံ လုပ်ငန်းကြီးများ ရှိပါသည်။ ယင်းတို့ကို လွယ်ကူလျင်မြန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် အောက်ပါ ကွန်ပျူတာ အသုံးချစနစ်များကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်ရန် တီထွင်ထားပါသည်။
(က) ၀န်ထမ်းစီမံခန့်ခွဲရေးစနစ် (Staff Management Information System)
(ခ) လစာ စာရင်းရေးစွဲပြုစုခြင်း (Government Payroll System)
(ဂ) အစိုးရ ဘတ်ဂျက်နှင့် စာရင်းများ ပြုစုခြင်း (Government Budget and Account System)
(ဃ) စတိုစီမံခန့်ခွဲခြင်းစနစ် (Store Control System)
(င) ပိုင်ဆိုင်ပစ္စည်းများ စီမံခန့်ခွဲခြင်းစနစ် (Asset Management Information System)
6. g-COM (Government Core Operation Management System)
အစိုးရဌာနတစ်ခုချင်းစီ၏ သီးသန့်သဘာဝအရ လိုအပ်သော ကွန်ပျူတာ အသုံးချစနစ်များကို သီးခြားတီထွင် ထုတ်လုပ်ပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အောက်ပါစနစ်များကဲ့သို့ ဖြစ်ပါသည်။
(က) လျှပ်စစ်မီတာဘီ(လ်) ပြုစုခြင်းနှင့် ငွေကောက်ခံခြင်းစနစ် (Electricity Billing and Collection System)
(ခ) အကျဉ်းသားစီမံခန့်ခွဲရေးစနစ် (Prisoners Managment Information System)
(ဂ) ကျောက်မျက်ရတနာပြပွဲ စီမံခန့်ခွဲရေးစနစ် (Emporium Managemnet Information System)
(ဃ) သင်တန်းသား စီမံခန့်ခွဲရေးစနစ် (Trainee Management Information System)
(င) ပြည်သူ့ဝန်ထမ်း ရွေးချယ်ရေးစနစ် (Civil Service Selection Information System)
(စ) မြေယာစီမံခန့်ခွဲရေးစနစ် (Land Information System)
(ဆ) ရန်ကုန်မြို့တော်အခွန်အခ ပေါင်းစည်း ကောက်ခံရေးစနစ် (Yangon City Integrate Tax Collection System)
အစိုးရဌာနများအတွက် မဖြစ်မနေ အသုံးပြုရမည့် g-Government စနစ်များအတွက် MCC Capacity Development Center သို့ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါပြီ။
MCC Capacity Development
Center
Extision - 3, Junction Center
(နေပြည်တော်)
ရာဇသင်္ဂဟလမ်း၊ ဇမ္ဗူသီရိမြို့နယ်၊
နေပြည် တော်။
Tel : 067-421198









ေက်ာင္းသားမွသည္ စြန္႕ဦးတီထြင္လုပ္ငန္းရွင္ဆီသုိ႕

ေက်ာင္းသားမွသည္ စြန္႕ဦးတီထြင္လုပ္ငန္းရွင္ဆီသုိ႕
ဒီတစ္ပတ္ေတာ့ MCC.i Institute မွာ နုိင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ ကြန္ပ်ဴတာ သိပၸံဘြဲ႕သင္တန္းကုိ တက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္တဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္နဲ႕ လူငယ္စြန္႕ဦး တီထြင္သူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကုိ၀င္းထြဋ္ဟန္နဲ႕ အင္တာဗ်ဴးျဖစ္ခဲ့တာေလးေတြ ျပန္ျပီး ေ၀မွ်ခ်င္ပါတယ္။ ၀င္းထြဋ္ဟန္ဟာ အသက္(၂၄)ႏွစ္သာရွိေသးျပီး၊ သူဟာ Bagan Innovation Technology ရဲ႕ Marketing Manager တစ္ဦးျဖစ္ျပီး Google PlayStore Download အၾကိမ္ေရ ေပါင္း(၁)သန္းေက်ာ္အထိေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ Bagan Keyboard ရဲ႕ Marketing ကို အဓိက ပဲ႕ကိုင္သူတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ Home City Co., Ltd ရဲ႕ Founder တစ္ဦးလဲျဖစ္ပါတယ္။
UNO : မဂၤလာပါကုိ၀င္းထြဋ္ဟန္ေရ.. ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ TGZ Tech Talk မွာလာေရာက္ Knowledge Sharing လုပ္ေပးတာအျပင္ဆရာတုိ႕ MCC.Institute ကေန (၂)ပါတ္တစ္ခါထုတ္ေ၀တဲ့ MCC Monitor News Journal အတြက္အင္တာဗ်ဴးေလးလုပ္ဖုိ႕ ဖိတ္ၾကားလုိက္တာပါ၊ ပထမဦးဆုံးကုိ ၀င္းထြဋ္ဟန္ရဲ႕ Background ေလးနဲ႕
MCC.institute မွာေက်ာင္းတက္ျဖစ္ခဲ့ ပုံ႕နဲ႕အေတြ႕အၾကံဳေလးေတြကုိအရင္ မွ်ေ၀ေပးပါအုံး။
WHH : မဂၤလာပါဆရာခင္ဗ်ား၊ အခုလုိ ကြ်န္ေတာ့ကို MCC Monitor အင္တာဗ်ဴးအတြက္ ဖိတ္ေခၚတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းအရင္ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္႕နာမည္ ၀င္းထြဋ္ဟန္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္
MCC မွာ စတက္ခဲ႕တာက ၁၀ တန္းျပီးျပီးခ်င္း (၂၀၀၈) ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာပါ။ IDCS, IAD အတန္းေတြကို တက္ေရာက္ခဲ႕ျပီး IAD တက္ေနရင္း (၂၀၁၀) ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ Startup Company တစ္ခုမွာ အလုပ္စလုပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အစအလုပ္လုပ္ျဖစ္တဲ႕ အေၾကာင္းရင္းကေတာ႕ MCC မွာ သင္ၾကားေပးခဲ႕တဲ႕ ပညာေတြကို
စာေတြ႕ေရာ လက္ေတြ႕ပါ အသံုးခ်ခ်င္ခဲ႕တာေၾကာင့္ပါ။ IDCS, IAD အတန္းေတြမွာ ပံုမွန္ပဲ ေအာင္ျမင္ခဲ႕ျပီး အလုပ္ခြင္ထဲ၀င္ခဲ႕တဲ႕အခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းကသင္တာေတြဟာ အမွန္တကယ္ကို အသံုး၀င္မွန္း သိခဲ႕ရပါတယ္။ Junior Developer အျဖစ္အလုပ္စ၀င္တဲ႕အခ်ိန္မွာပဲ ေက်ာင္းမွာ ဆြဲခဲ႕ရတဲ႕ Flow Chart ေတြ၊ Use Case Diagram ေတြဟာ ဘယ္ေလာက္အသုံး၀င္တယ္ဆိုတာ သိလာရပါတယ္။ Senior Developer ေတြကို ၾကည္႕ေတာ႕ သူတို႕ဟာဒီ Diagram ေတြကို မဆြဲရေပမယ္႕ သူတို႕ရဲ႕အေတြ႕အၾကံဳအရ Diagram မလိုပဲ
စိတ္ထဲမွာသိသြားတဲ႕ အဆင့္အထိျဖစ္သြားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ႕ေတာ႕ သိလာရတဲ႕အခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ႕ ေက်ာင္းကသင္ၾကား ေပးလိုက္တဲ႕ စာေတြဟာ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္ျပီး အေရးၾကီးတယ္ဆိုတာရယ္၊ အေျခခံပိုင္ေအာင္လုပ္ျပီး မိမိတက္လွမ္းေလ႕လာလိုတဲ႕ဟာေတြကို မိမိကိုယ္တုိင္ အလုပ္ခြင္ထဲ၀င္ေရာက္ျပီး အမွန္တကယ္ သိေအာင္ လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ႕အခ်က္ေတြပါ။ ေက်ာင္းကသင္ၾကား လိုက္တာေတြဟာ အေျခခံသာျဖစ္ျပီး ထိုအေျခခံကို အသံုးခ်ကာ မိမိသြားခ်င္တဲ႕ လမ္းေၾကာင္းကို အမ်ားၾကီးဆက္လက္ေလ႕ လာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ BIT ျပီးျပီ ဘြဲ႔ရျပီး ငါတုိ႕ေတာ႕ အလုပ္ေတြ ေသခ်ာျပီဆုိေပမယ္႕ ဒါဟာ အစပဲရွိေသးတယ္ဆိုတာ သတိျပဳေစခ်င္ပါတယ္။ IAD တက္ရင္း အလုပ္လုပ္ေနရင္း BIT ကို MCC မွာပဲ ဆက္လက္တက္ေရာက္ခဲ႕ပါတယ္။ ၂၀၁၂ မွာ Business IT ဘြဲ႕ကို ရရွိခဲ႕ပါတယ္။ MCC မွာေက်ာင္းတက္ခဲ႕တာမွာ အမွတ္ရစရာေတြအမ်ားၾကီးရွိခဲ႕ပါတယ္။ အတန္းမတက္ခ်င္လို႕ Library ထဲမွာ
အင္တာနက္သြားသံုးလို႕ ဆရာမေတြ လာလာေခၚရတာ၊ အဆုိင္းမန္႕နီးလို႕ ဆရာေတြက မျပီးေသးဖူးဆိုရင္ အနားေခၚထားျပီး မသိတာေမးျပီး ေရးခိုင္းတာ၊ အခုခ်ိန္ထိ ထိုင္ခဲ႕တဲ႕ ေရႊစၾကာတီးေဟာက္စ္၊ အုပ္လိုက္ၾကီး ေက်ာင္းလစ္ျပီး တရုတ္တန္းမွာ မုန္႕သြားစားတာေတြ၊ အမ်ားၾကီးပါ။ အတန္းေဖာ္ သူငယ္ခ်င္းေတြထဲက အမ်ားစုက အတန္းမွန္မွန္ေအာင္ခဲ႕ျပီး သူငယ္ခ်င္းတစ္စုလံုး (၃) ႏွစ္လံုးလံုး အတန္းတူတူ တက္ခဲ႕ရတာ၊ အဆုိင္းမန္႕နီးျပီးဆို ေအာ္ဟစ္ျပီး အဆုိင္းမန္႕ေရးခဲ႕ရတာ၊ စာေမးပြဲေျဖရင္ အခန္းထဲက အရင္ေစာေစာ ထြက္လာလို႕ ဆရာမ ဆူခံရတာေတြ၊ အမ်ားၾကီးပါ။ ေက်ာင္းေနေပ်ာ္၍ စာေတာ္ရမည္ ဆိုတာ MCC မွာ လက္ေတြ႕ပါ။ ၂၀၁၃ မွာ MBA အတန္းတက္ေရာက္ေနျပီး လက္ရွိ မွာ MBA Thesis ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။
UNO : ဆက္လက္ျပီးလုပ္ငန္းခြင္အတြက္ေရြးခ်ယ္ ျပင္ဆင္ခဲ့မႈေလးေတြကုိလည္း ရွင္းျပပါအုံး။
WHH : ဟုတ္ကဲ့ပါဆရာ၊ IAD ထဲက အလုပ္စလုပ္ခဲ႕တဲ႕ က်ေနာ္႕လုပ္သက္ဟာ (၅) ႏွစ္ရွိပါျပီ။ အခုတက္လာမည္႕ ညီ၊ ညီမေတြကို အၾကံေပးခ်င္တာက ေက်ာင္းျပီးတာ နဲ႕ အလုပ္ခြင္၀င္ဖို႕ပါပဲ။ အလုပ္ခြင္ထဲ
မွာ သင္ယူစရာေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အလုပ္စလုပ္လုပ္ခ်င္းမွာ ၀င္ေငြထက္ ပညာကို ပုိမိုရရွိတဲ႕ အလုပ္ေတြကို ေရြးခ်ယ္လုပ္ကိုင္ေစခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ္အလုပ္လုပ္ရမယ့္ ကုမၸဏီမွာ ကိုယ့္ Senior ရဲ႕အေတြ႕
အၾကံဳနဲ႕ ကိုယ္႕အေပၚေစတနာနဲ႕သင္ျပမွဳေတြဟာ ကိုယ္႕အတြက္ အရမ္းအေရးၾကီးတဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္အစပါပဲ။ လူေတြဟာ လုပ္ငန္းခြင္ေပၚမူတည္ျပီး ေျပာင္းလဲလာတတ္ပါတယ္။ ကိုယ္႕လုပ္ငန္းခြင္က တက္ၾကြျပီး ေလ႕လာလိုအားျပင္းတယ္။ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခုိင္းတတ္တဲ႕ စိတ္ရွိတဲ႕လူေတြပဲ စုထားတယ္ဆို ကိုယ္႕အတြက္ အက်ိဳးမ်ားပါတယ္။ မဟုတ္ပဲ ကိုယ့္အလုပ္ ခြင္ကလူေတြက အထက္က ခိုင္းတာကို တာ၀န္ေက် လုပ္တဲ႕လူေတြပဲမ်ားပဲဆိုရင္ ၾကာရင္ ကိုယ္ပါ အ့ဲဒီစိတ္ဓာတ္၀င္သြားႏုိင္ပါတယ္။ဒါဟာ Organization Culture ပါ။ အလုပ္ခြင္မွာ အခ်ိန္အမ်ားစုေနရတဲ႕အတြက္ အလုပ္ခြင္ဟာ ကိုယ္႕စိတ္ဓာတ္ကို ေျပာင္းလဲေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္စလုပ္မယ္႕ သူေတြဟာ အလုပ္ခြင္ေရြးခ်ယ္မွဳ အလြန္ အေရးၾကီး ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ အလုပ္စစခ်င္းလုပ္ငန္းခြင္ဟာ လက္ရွိေနရာကိုေရာက္ဖို႕ ၾကီးမားတဲ႕အေထာက္အပံ႕
ေပးပါတယ္။ ကုမၸဏီရဲ႕ အလုပ္ေတြဟာ ႏိုင္ငံျခား Project အမ်ားစုျဖစ္ခဲ႕ျပီး Korea နဲ႕ US Company အတြက္
အခ်ိန္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ အလုပ္လုပ္ေပးခဲ႕ရပါတယ္။ အေတြ႕အၾကံဳအမ်ားၾကီးရလာခဲ႕ျပီး Developer ဘ၀ကေန Online Marketing ဖက္ကို တစ္ျဖည္းျဖည္းကူးေျပာင္းခဲ႕ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္က Marketing ကို စိတ္၀င္စားတဲ႕ အတြက္ပါ။ အဲ့ဒီမွာ အေရးၾကီးတဲ႕ အခ်က္က ကိုယ္႕ Senior ေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈပါ။US Company ရဲ႕ Project တစ္ခုလံုးကို အလုပ္သက္တမ္း ၁ ႏွစ္ပဲ Experience ရွိတဲ႕ က်ေနာ့္ကို ေပးလုပ္ခဲ့တာဟာ အလြန္ Risk မ်ား
ေပမယ္႕ ေနာက္ဆံုးမွာ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ပဲ အဲ႕ Project ကို တစ္ႏွစ္ခြဲေက်ာ္ လုပ္ကိုင္ျပီးစီးခဲ႕ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္စတင္၀င္မယ့္လုပ္ငန္းခြင္ဟာ လခအမ်ားၾကီးရဖို႕ထက္ အေတြ႕အၾကံဳအမ်ားၾကီးရဖို႕က ပိုအေရးၾကီးတယ္လို႕ ေျပာခ်င္တာပါ။
UNO : အလြန္ေကာင္းပါတယ္ ကုိ၀င္းထြဋ္ဟန္ေရ၊ အလုပ္ကုိတန္ဖုိးထားတတ္တဲ့ အလုပ္ကုိတန္ဖုိးထားလုိတဲ့ လူငယ္ေတြ အတြက္အမ်ားၾကီးဗဟုသုတရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့အခု ရပ္တည္လႈပ္ရွားေနတဲ႕ နည္းပညာနယ္ပယ္က အျမဲတမ္းေျပာင္းလဲေနျပီး Challenging ေတြမ်ားတာေၾကာင့္ အုိင္တီပညာကုိ အေျခခံျပီး ေခတ္ကုိေနာက္က်
မက်န္ေအာင္ ဘယ္လုိနည္းပညာေတြပုိင္နိုင္ ကြ်မ္းက်င္ဖုိ႕လုိမလဲ၊ ဘာေတြကုိစဥ္ဆက္ မျပတ္ေလ့လာေနဖုိ႕ လုိမလဲဆက္ျပီးေျပာျပပါအုံး။
WHH : Technical Skill အေနနဲ႕ကေတာ႕ မိမိတို႕ အားသာတက္ကြ်မ္းတဲ႕ ဘာသာရပ္ေတြကို ဆက္လက္ေလ႕လာဖို႕ တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။ ဥပမာ လက္ရွိဆို IAD, BIT Courses ေတြမွာ Java နဲ႕
PHP သင္ၾကားေနျပီး မိမိတို႕ Website ေရးဆြဲျခင္းမ်ား၊ Web Application နဲ႕ Server Side ေရးခ်င္တဲ႕လူေတြ
ကေတာ႔ PHP Framework ေတြ၊ CMS ေတြ ဆက္လက္ေလ႕လာေစလိုပါတယ္။ Java အေျခခံပိုင္ႏုိင္ ကြ်မ္းက်င္ျပီး Android ၊ iOS Application ေရးသားလို သူမ်ားအတြက္လဲ ဆက္လက္ေလ့လာဖို႕ အခြင့္အလမ္း အမ်ားၾကီးပါ။ ယေန႕ေခတ္ကလဲ Mobile ေခတ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ Mobile Application ေရးသားတတ္လွ်င္
အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း အမ်ားၾကီးရွိတဲ့အျပင္ ဆရာ ဦးတင္၀င္းေအာင္ ေျပာသလို Mobile Application
ေရးျပီး Billionaire ၾကီးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားလို႕ရပါတယ္။ သို႕ေပမယ္႕ အဆိုပါပညာရပ္ မ်ားကလဲ ႏွစ္မ်ားစြာရင္းျပီး ေလ႕လာရမွာျဖစ္တဲ႕အတြက္ ေသခ်ာေလ႕လာမယ္ဆိုရင္ Professional Developer အေနနဲ႕ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းအမ်ားၾကီးကို ရွိပါတယ္။ Technopreneur တစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႕ အတြက္ Soft Skill
အေနနဲ႕ လုိအပ္တာေတာ႕အမ်ားၾကီးပါ။ အဲ႕ထဲမွာ က်ေနာ္ အခ်က္ (၃) ခ်က္ကို Focus လုပ္ျပီး ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ပထမအခ်က္က Peer Pressure လို႕ေခၚတဲ႕ မိမိအေပၚ ဖိအား ေပးတဲ႕လူေတြပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ Computer သမားဆိုတာ အလုပ္အတြက္ လိုအပ္လာရင္ ေန႕ရယ္ ညရယ္ဆိုတာ မရွိ
ေတာ႕ပါဖူး။ ကြ်န္ေတာ္ US Project လုပ္စဥ္က ကြ်န္ေတာ့္အလုပ္ခ်ိန္က ည(၈) နာရီ ကေန မနက္ (၅) နာရီပါ။ US အခ်ိန္နဲ႕ လုပ္ရတာျဖစ္တဲ႕အတြက္ မိဘက မၾကည္ျဖဴပါဖူး။ ကံေကာင္းတာက ဘာမွ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဖိအားမေပးတဲ႕အတြက္ အလုပ္အေတြ႕အၾကံဳေကာင္းေကာင္း ယူႏိုင္ခဲ႕ပါတယ္။ MCC က ညီ။ညီမေတြလဲ ဒါေတြၾကံဳေတြ႕ျဖတ္သန္းရမွာပါ။ ကိုယ္႕မိဘကကိုယ္႔ရတဲ႕လစာနည္းတယ္။ ေဘးအိမ္က ကိုယ္နဲ႕ရြယ္တူက တစ္ျခားအလုပ္လုပ္ျပီး လစာပိုရတယ္။ ကိုယ္႕ကို ဘာလို႕ ဒီအလုပ္ၾကီးဆက္လုပ္ေနတာလဲဆိုျပီး ဆူမယ္။
ခ်စ္သူက သူ႕ကို အခ်ိန္မေပးႏိုင္ပဲ Over-Time ေတြပဲ ဆင္းေနရလို႕ စိတ္ေကာက္မယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြက သူတို႕နဲ႕ အျပင္သြားဖို႕၊ ဂိမ္းေဆာ႕ဖို႕ေခၚတာကို မသြားႏုိင္လို႕ ကိုယ္႕ကို ၾကီးက်ယ္တဲ႕ေကာင္လုိ႕
ထင္မယ္။ အမ်ားၾကီးပါ။ ဒါေၾကာင့္ လူငယ္ေတြအေနနဲ႕ ဒီ Pressure ေတြဟာ တစ္ကယ္ကို ျပင္ပ ေလာကမွာရွိျပီး ဒါေတြ ကိုရင္ဆိုင္ဖို႕ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ရပါမယ္။ ဒုတိယတစ္ခု
ဟာ စိတ္ရွည္သည္းခံမႈပါ။ ေအာင္ျမင္မႈ ၾကီးၾကီးမားမားရဖို႕ ေပးဆပ္မႈေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ရသလို ေတာက္ေလွ်ာက္ ၾကိဳးစားျပီး စိတ္ရွည္ရပါမယ္။ ေျခာက္လေလာက္ အျပင္းအထန္အလုပ္လုပ္ျပီး ၁ ႏွစ္ေလာက္ နားေနမယ္ဆိုလဲ ကိုယ္တက္လွမ္းခ်င္တဲ႕ေနရာကိုေရာက္လာမွမဟုတ္ပါဖူး။ Apple လို ကုမၸဏီေတြ၊ Microsoft
လို ကုမၸဏီေတြေအာင္ျမင္ေနတယ္ဆိုတာ ႏွစ္ဆယ္နဲ႕ခ်ီျပီး အလုပ္လုပ္ခဲ႕လို႕ ေအာင္ျမင္တာပါ။ ေျခာက္လေလာက္ အလုပ္လုပ္ျပီး ေအာင္ျမင္ခဲ႕တာမဟုတ္ပါဖူး။ ဆရာဦးဆန္းလြင္ေျပာသလိုပဲ IT သမားဆိုတာ အလုပ္စလုပ္လုပ္ခ်င္း ႏွစ္မွာ ဆိုက္ကားသမားလစာေလာက္ပဲ ရွိမယ္။ ၂ ႏွစ္ေလာက္ေနရင္
ဘတ္စ္ကား စပယ္ယာလစာေလာက္ပဲရွိမယ္။ ၃ ႏွစ္ေလာက္ေနရင္ တကၠစီ သမား လစာေလာက္ပဲ ရွိမယ္။ ၅ ႏွစ္ေက်ာ္သြားရင္ေတာ႕ သူ႕ရဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳနဲ႕ Potential ဟာ Billionaire မျဖစ္ႏိုင္ဖူးလို႕ ဘယ္သူမွ မေျပာႏုိင္ပါဖူး။ ေနာက္ဆံုး တစ္ခုက Believe ပါ။ အေကာင္းဆံုး ဥပမာကေတာ႕ Alibaba က Jack Ma ပါ။
သူဟာ အလုပ္သြားေလွ်ာက္တဲ႕အခ်ိန္မွာ ၂၄ ေယာက္ေလွ်ာက္တဲ႕ေနရာမွာက်န္တဲ႕လူ ၂၃ ရျပီး သူတစ္ေယာက္ပဲ အလုပ္မရတာပါ။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ျမန္မာဟာသသရုပ္ေဆာင္ ေဗလု၀နဲ႕တူတဲ႕ Jack Ma ဟာ Alibaba ဆိုတဲ႕ ကုမၸဏီကို တည္ေထာင္ႏိုင္ခဲ႕ျပီး လက္ရွိ တရုတ္ျပည္မွာ အခ်မ္းသာဆံုး Technopreneur တစ္ေယာက္ျဖစ္ေနပါျပီ။ သူ႕ရဲ႕ E-Commerce Portal ျဖစ္တဲ႕ Alibaba ကို ၁၉၉၅ အလြန္မွာ စတင္တည္ေထာင္စဥ္က လူေတြဟာ ေတာ္ေတာ္ရူးႏွမ္းတဲ႕ Idea ပဲဆိုျပီးေျပာခဲ႕ေပမယ့္ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္သူ႕ရဲ႕ ယံုၾကည္မွဳဟာ တရုတ္ျပည္တစ္ျပည္လံုးရဲ႕ အခ်မ္းသာဆံုးသူ တစ္ဦးျဖစ္ေအာင္ တြန္းပို႕ေပးခဲ႕တာပါ။ ယံုၾကည္မွဳနဲ႕ ပတ္သက္တဲ႕ ကြ်န္ေတာ္႕ရဲ႕အေတြ႕အၾကံဳကေတာ႕ ၂၀၁၃က စတင္ထုတ္လုပ္ခဲ႕တဲ႕ Bagan Keyboard ပဲ။ ရိုးရွင္းတဲ႕ျမန္မာစာကီးဘုတ္ျဖစ္ေပမယ္႕လဲ ကြ်န္ေတာ္
တို႕ တစ္ဖြဲ႕လံုးရဲ႕ အားထုတ္မွဳနဲ႕ အခုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ လူသံုးအမ်ားဆံုး Keyboard ျဖစ္ေနပါျပီ။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ Keyboard အသံုးျပဳသူ ၅ သန္းေက်ာ္ရွိျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံက ထုတ္လုပ္ခဲ႕သမွ်ေသာ ျမန္မာ Application ေတြထဲမွာ Google Playstore Download တစ္သန္းေက်ာ္ခဲ႕တဲ႕ ပထမဦးဆံုး Application လဲျဖစ္ခဲ႕ပါတယ္။ ေက်ာင္းစာမွာ ထူးခြ်န္စြာေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့သူမ်ားမွာ မပါေပမယ္႕လဲ လုပ္ငန္းခြင္ အေတြ႕အၾကံဳနဲ႕ ျဖည္႕စည္းလိုက္တဲ႕အခါမွာ ေနရာတစ္ခုကို ေရာက္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ညီ၊ ညီမတို႕ေတြလဲ MCC ေက်ာင္းက သင္ၾကားေပးခဲ႕လိုက္တဲ႕ အေျခခံေတြကို အသံုးခ်ျပီး လုပ္ငန္းခြင္ အေတြ႕အၾကံဳေတြနဲ႕အတူ တြဲဖက္လုပ္ေဆာင္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အခ်မ္းသာဆံုး Technopreneur ေတြအ
ျဖစ္ ေအာင္ျမင္မယ္ဆိုတာကို ယံုၾကည္မိပါတယ္။
UNO : အခုလုိမ်ိဳး ကုိယ့္ရဲ႕ေက်ာင္းသား ဘ၀အေတြ႕အၾကံဳေတြ၊ လုပ္ငန္း၀င္ေရာက္တဲ့အခါမွာရင္ဆုိင္ရတဲ့ Challenges ေတြ၊ ျပင္ဆင္ထားရမဲ့အခ်က္ေတြနဲ႕ လက္ရွိ MCC.Institute မွာတက္ေရာက္ေနၾက တဲ့ ညီငယ္ ညီမငယ္ေတြကုိ အၾကံဥာဏ္နဲ႕ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားဖုိ႕ေလးေတြ ျပည့္ျပည့္စုံစုံရွင္းျပသြားေပးတဲ့ MCC.Institute ရဲ႕ ေက်ာင္းသားေဟာင္း ကုိ၀င္းထြဋ္ဟန္ကုိ ဆရာတုိ႕ကေန အမ်ားၾကီးေက်းဇူးတင္ပါတယ္ . . .
WHH : ဟုတ္ကဲ့ပါဆရာ၊ ကြ်န္ေတာ္က လည္းေက်းဇူးတင္ပါတယ္. . .
ကျောင်းသားမှသည် စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်းရှင်ဆီသို့
ဒီတစ်ပတ်တော့ MCC.i Institute မှာ နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံဘွဲ့သင်တန်းကို တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပြီးတော့ အောင်မြင်တဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နဲ့ လူငယ်စွန့်ဦး တီထွင်သူတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ကို၀င်းထွဋ်ဟန်နဲ့ အင်တာဗျူးဖြစ်ခဲ့တာလေးတွေ ပြန်ပြီး ဝေမျှချင်ပါတယ်။ ၀င်းထွဋ်ဟန်ဟာ အသက်(၂၄)နှစ်သာရှိသေးပြီး၊ သူဟာ Bagan Innovation Technology ရဲ႕ Marketing Manager တစ္ဦး်ဖစ္်ပီး Google PlayStore Download အႀကိမ္ေရ ေပါင္း(၁)သႏ္းေက္ာ္အထိေအာင္်မငၡဲ့တဲ့ Bagan Keyboard ရဲ႕ Marketing ကို အဓိက ပဲ႕ကိုင္သဴတစ္ဦး်ဖစၸါတယ္။ Home City Co., Ltd ရဲ႕ Founder တစ္ဦးလဲ်ဖစၸါတယ္။
UNO : မင်္ဂလာပါကို၀င်းထွဋ်ဟန်ရေ.. ဒီတစ်ခေါက်တော့ TGZ Tech Talk မှာလာရောက် Knowledge Sharing လုပ်ပေးတာအပြင်ဆရာတို့ MCC.Institute ကနေ (၂)ပါတ်တစ်ခါထုတ်ဝေတဲ့ MCC Monitor News Journal အတွက်အင်တာဗျူးလေးလုပ်ဖို့ ဖိတ်ကြားလိုက်တာပါ၊ ပထမဦးဆုံးကို ၀င်းထွဋ်ဟန်ရဲ့ Background လေးနဲ့
MCC.institute မှာကျောင်းတက်ဖြစ်ခဲ့ ပုံ့နဲ့အတွေ့အကြုံလေးတွေကိုအရင် မျှဝေပေးပါအုံး။
WHH : မင်္ဂလာပါဆရာခင်ဗျား၊ အခုလို ကျွန်တော့ကို MCC Monitor အင်တာဗျူးအတွက် ဖိတ်ခေါ်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ကြောင်းအရင်ပြောချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်နာမည် ၀င်းထွဋ်ဟန်ပါ။ ကျွန်တော်
MCC မှာ စတက်ခဲ့တာက ၁၀ တန်းပြီးပြီးချင်း (၂၀၀၈) ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာပါ။ IDCS, IAD အတန်းတွေကို တက်ရောက်ခဲ့ပြီး IAD တက်နေရင်း (၂၀၁၀) ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ Startup Company တစ်ခုမှာ အလုပ်စလုပ် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အစအလုပ်လုပ်ဖြစ်တဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ MCC မှာ သင်ကြားပေးခဲ့တဲ့ ပညာတွေကို
စာတွေ့ရော လက်တွေ့ပါ အသုံးချချင်ခဲ့တာကြောင့်ပါ။ IDCS, IAD အတန်းတွေမှာ ပုံမှန်ပဲ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အလုပ်ခွင်ထဲဝင်ခဲ့တဲ့အချိန်မှာ ကျောင်းကသင်တာတွေဟာ အမှန်တကယ်ကို အသုံးဝင်မှန်း သိခဲ့ရပါတယ်။ Junior Developer အဖြစ်အလုပ်စဝင်တဲ့အချိန်မှာပဲ ကျောင်းမှာ ဆွဲခဲ့ရတဲ့ Flow Chart တွေ၊ Use Case Diagram တွေဟာ ဘယ်လောက်အသုံးဝင်တယ်ဆိုတာ သိလာရပါတယ်။ Senior Developer တွေကို ကြည့်တော့ သူတို့ဟာဒီ Diagram တွေကို မဆွဲရပေမယ့် သူတို့ရဲ့အတွေ့အကြံုအရ Diagram မလိုပဲ
စိတ်ထဲမှာသိသွားတဲ့ အဆင့်အထိဖြစ်သွားတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့တော့ သိလာရတဲ့အချက်က ဘာလဲဆိုတော့ ကျောင်းကသင်ကြား ပေးလိုက်တဲ့ စာတွေဟာ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး အရေးကြီးတယ်ဆိုတာရယ်၊ အခြေခံပိုင်အောင်လုပ်ပြီး မိမိတက်လှမ်းလေ့လာလိုတဲ့ဟာတွေကို မိမိကိုယ်တိုင် အလုပ်ခွင်ထဲဝင်ရောက်ပြီး အမှန်တကယ် သိအောင် လုပ်ရမယ်ဆိုတဲ့အချက်တွေပါ။ ကျောင်းကသင်ကြား လိုက်တာတွေဟာ အခြေခံသာဖြစ်ပြီး ထိုအခြေခံကို အသုံးချကာ မိမိသွားချင်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို အများကြီးဆက်လက်လေ့ လာရမှာဖြစ်ပါတယ်။ BIT ပြီးပြီ ဘွဲ့ရပြီး ငါတို့တော့ အလုပ်တွေ သေချာပြီဆိုပေမယ့် ဒါဟာ အစပဲရှိသေးတယ်ဆိုတာ သတိပြုစေချင်ပါတယ်။ IAD တက်ရင်း အလုပ်လုပ်နေရင်း BIT ကို MCC မှာပဲ ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၂ မှာ Business IT ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ MCC မှာကျောင်းတက်ခဲ့တာမှာ အမှတ်ရစရာတွေအများကြီးရှိခဲ့ပါတယ်။ အတန်းမတက်ချင်လို့ Library ထဲမှာ
အင်တာနက်သွားသုံးလို့ ဆရာမတွေ လာလာခေါ်ရတာ၊ အဆိုင်းမန့်နီးလို့ ဆရာတွေက မပြီးသေးဖူးဆိုရင် အနားခေါ်ထားပြီး မသိတာမေးပြီး ရေးခိုင်းတာ၊ အခုချိန်ထိ ထိုင်ခဲ့တဲ့ ရွှေစကြာတီးဟောက်စ်၊ အုပ်လိုက်ကြီး ကျောင်းလစ်ပြီး တရုတ်တန်းမှာ မုန့်သွားစားတာတွေ၊ အများကြီးပါ။ အတန်းဖော် သူငယ်ချင်းတွေထဲက အများစုက အတန်းမှန်မှန်အောင်ခဲ့ပြီး သူငယ်ချင်းတစ်စုလုံး (၃) နှစ်လုံးလုံး အတန်းတူတူ တက်ခဲ့ရတာ၊ အဆိုင်းမန့်နီးပြီးဆို အော်ဟစ်ပြီး အဆိုင်းမန့်ရေးခဲ့ရတာ၊ စာမေးပွဲဖြေရင် အခန်းထဲက အရင်စောစော ထွက်လာလို့ ဆရာမ ဆူခံရတာတွေ၊ အများကြီးပါ။ ကျောင်းနေပျော်၍ စာတော်ရမည် ဆိုတာ MCC မှာ လက်တွေ့ပါ။ ၂၀၁၃ မှာ MBA အတန်းတက်ရောက်နေပြီး လက်ရှိ မှာ MBA Thesis ပြင်ဆင်နေပါတယ်။
UNO : ဆက်လက်ပြီးလုပ်ငန်းခွင်အတွက်ရွေးချယ် ပြင်ဆင်ခဲ့မှုလေးတွေကိုလည်း ရှင်းပြပါအုံး။
WHH : ဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ၊ IAD ထဲက အလုပ်စလုပ်ခဲ့တဲ့ ကျနော့်လုပ်သက်ဟာ (၅) နှစ်ရှိပါပြီ။ အခုတက်လာမည့် ညီ၊ ညီမတွေကို အကြံပေးချင်တာက ကျောင်းပြီးတာ နဲ့ အလုပ်ခွင်ဝင်ဖို့ပါပဲ။ အလုပ်ခွင်ထဲ
မှာ သင်ယူစရာတွေအများကြီးရှိပါတယ်။ အလုပ်စလုပ်လုပ်ချင်းမှာ ၀င်ငွေထက် ပညာကို ပိုမိုရရှိတဲ့ အလုပ်တွေကို ရွေးချယ်လုပ်ကိုင်စေချင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလုပ်လုပ်ရမယ့် ကုမ္ပဏီမှာ ကိုယ့် Senior ရဲ့အတွေ့
အကြံုနဲ့ ကိုယ့်အပေါ်စေတနာနဲ့သင်ပြမှုတွေဟာ ကိုယ့်အတွက် အရမ်းအရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အစပါပဲ။ လူတွေဟာ လုပ်ငန်းခွင်ပေါ်မူတည်ပြီး ပြောင်းလဲလာတတ်ပါတယ်။ ကိုယ့်လုပ်ငန်းခွင်က တက်ကြွပြီး လေ့လာလိုအားပြင်းတယ်။ မဖြစ်ဖြစ်အောင် လုပ်ခိုင်းတတ်တဲ့ စိတ်ရှိတဲ့လူတွေပဲ စုထားတယ်ဆို ကိုယ့်အတွက် အကျိုးများပါတယ်။ မဟုတ်ပဲ ကိုယ့်အလုပ် ခွင်ကလူတွေက အထက်က ခိုင်းတာကို တာဝန်ကျေ လုပ်တဲ့လူတွေပဲများပဲဆိုရင် ကြာရင် ကိုယ်ပါ အဲ့ဒီစိတ်ဓာတ်ဝင်သွားနိုင်ပါတယ်။ဒါဟာ Organization Culture ပါ။ အလုပ်ခွင်မှာ အချိန်အများစုနေရတဲ့အတွက် အလုပ်ခွင်ဟာ ကိုယ့်စိတ်ဓာတ်ကို ပြောင်းလဲပေးပါတယ်။ ဒါကြောင့် အလုပ်စလုပ်မယ့် သူတွေဟာ အလုပ်ခွင်ရွေးချယ်မှု အလွန် အရေးကြီး ပါတယ်။ ကျွန်တော် အလုပ်စစချင်းလုပ်ငန်းခွင်ဟာ လက်ရှိနေရာကိုရောက်ဖို့ ကြီးမားတဲ့အထောက်အပံ့
ပေးပါတယ်။ ကုမ္ပဏီရဲ့ အလုပ်တွေဟာ နိုင်ငံခြား Project အများစုဖြစ်ခဲ့ပြီး Korea နဲ့ US Company အတွက်
အချိန် နှစ်နှစ်ကျော် အလုပ်လုပ်ပေးခဲ့ရပါတယ်။ အတွေ့အကြံုအများကြီးရလာခဲ့ပြီး Developer ဘဝကနေ Online Marketing ဖက်ကို တစ်ဖြည်းဖြည်းကူးပြောင်းခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်က Marketing ကို စိတ်ဝင်စားတဲ့ အတွက်ပါ။ အဲ့ဒီမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်က ကိုယ့် Senior တွေရဲ့ ယုံကြည်မှုပါ။US Company ရဲ့ Project တစ်ခုလုံးကို အလုပ်သက်တမ်း ၁ နှစ်ပဲ Experience ရှိတဲ့ ကျနော့်ကို ပေးလုပ်ခဲ့တာဟာ အလွန် Risk များ
ပေမယ့် နောက်ဆုံးမှာ အောင်အောင်မြင်မြင်ပဲ အဲ့ Project ကို တစ်နှစ်ခွဲကျော် လုပ်ကိုင်ပြီးစီးခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်စတင်ဝင်မယ့်လုပ်ငန်းခွင်ဟာ လခအများကြီးရဖို့ထက် အတွေ့အကြံုအများကြီးရဖို့က ပိုအရေးကြီးတယ်လို့ ပြောချင်တာပါ။
UNO : အလွန်ကောင်းပါတယ် ကို၀င်းထွဋ်ဟန်ရေ၊ အလုပ်ကိုတန်ဖိုးထားတတ်တဲ့ အလုပ်ကိုတန်ဖိုးထားလိုတဲ့ လူငယ်တွေ အတွက်အများကြီးဗဟုသုတရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့အခု ရပ်တည်လှုပ်ရှားနေတဲ့ နည်းပညာနယ်ပယ်က အမြဲတမ်းပြောင်းလဲနေပြီး Challenging တွေများတာကြောင့် အိုင်တီပညာကို အခြေခံပြီး ခေတ်ကိုနောက်ကျ
မကျန်အောင် ဘယ်လိုနည်းပညာတွေပိုင်နိုင် ကျွမ်းကျင်ဖို့လိုမလဲ၊ ဘာတွေကိုစဉ်ဆက် မပြတ်လေ့လာနေဖို့ လိုမလဲဆက်ပြီးပြောပြပါအုံး။
WHH : Technical Skill အနေနဲ့ကတော့ မိမိတို့ အားသာတက်ကျွမ်းတဲ့ ဘာသာရပ်တွေကို ဆက်လက်လေ့လာဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ ဥပမာ လက်ရှိဆို IAD, BIT Courses တွေမှာ Java နဲ့
PHP သင်ကြားနေပြီး မိမိတို့ Website ရေးဆွဲခြင်းများ၊ Web Application နဲ့ Server Side ရေးချင်တဲ့လူတွေ
ကတော့ PHP Framework တွေ၊ CMS တွေ ဆက်လက်လေ့လာစေလိုပါတယ်။ Java အခြေခံပိုင်နိုင် ကျွမ်းကျင်ပြီး Android ၊ iOS Application ရေးသားလို သူများအတွက်လဲ ဆက်လက်လေ့လာဖို့ အခွင့်အလမ်း အများကြီးပါ။ ယနေ့ခေတ်ကလဲ Mobile ခေတ်ဖြစ်တဲ့အတွက် Mobile Application ရေးသားတတ်လျှင်
အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း အများကြီးရှိတဲ့အပြင် ဆရာ ဦးတင်ဝင်းအောင် ပြောသလို Mobile Application
ရေးပြီး Billionaire ကြီးဖြစ်အောင် ကြိုးစားလို့ရပါတယ်။ သို့ပေမယ့် အဆိုပါပညာရပ် များကလဲ နှစ်များစွာရင်းပြီး လေ့လာရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် သေချာလေ့လာမယ်ဆိုရင် Professional Developer အနေနဲ့ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းအများကြီးကို ရှိပါတယ်။ Technopreneur တစ်ယောက်ဖြစ်ဖို့ အတွက် Soft Skill
အနေနဲ့ လိုအပ်တာတော့အများကြီးပါ။ အဲ့ထဲမှာ ကျနော် အချက် (၃) ချက်ကို Focus လုပ်ပြီး ပြောချင်ပါတယ်။ ပထမအချက်က Peer Pressure လို့ခေါ်တဲ့ မိမိအပေါ် ဖိအား ပေးတဲ့လူတွေပါ။ ကျွန်တော်တို့ Computer သမားဆိုတာ အလုပ်အတွက် လိုအပ်လာရင် နေ့ရယ် ညရယ်ဆိုတာ မရှိ
တော့ပါဖူး။ ကျွန်တော် US Project လုပ်စဉ်က ကျွန်တော့်အလုပ်ချိန်က ည(၈) နာရီ ကနေ မနက် (၅) နာရီပါ။ US အချိန်နဲ့ လုပ်ရတာဖြစ်တဲ့အတွက် မိဘက မကြည်ဖြူပါဖူး။ ကံကောင်းတာက ဘာမှ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖိအားမပေးတဲ့အတွက် အလုပ်အတွေ့အကြံုကောင်းကောင်း ယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ MCC က ညီ။ညီမတွေလဲ ဒါတွေကြံုတွေ့ဖြတ်သန်းရမှာပါ။ ကိုယ့်မိဘကကိုယ့်ရတဲ့လစာနည်းတယ်။ ဘေးအိမ်က ကိုယ်နဲ့ရွယ်တူက တစ်ခြားအလုပ်လုပ်ပြီး လစာပိုရတယ်။ ကိုယ့်ကို ဘာလို့ ဒီအလုပ်ကြီးဆက်လုပ်နေတာလဲဆိုပြီး ဆူမယ်။
ချစ်သူက သူ့ကို အချိန်မပေးနိုင်ပဲ Over-Time တွေပဲ ဆင်းနေရလို့ စိတ်ကောက်မယ်။ သူငယ်ချင်းတွေက သူတို့နဲ့ အပြင်သွားဖို့၊ ဂိမ်းဆော့ဖို့ခေါ်တာကို မသွားနိုင်လို့ ကိုယ့်ကို ကြီးကျယ်တဲ့ကောင်လို့
ထင်မယ်။ အများကြီးပါ။ ဒါကြောင့် လူငယ်တွေအနေနဲ့ ဒီ Pressure တွေဟာ တစ်ကယ်ကို ပြင်ပ လောကမှာရှိပြီး ဒါတွေ ကိုရင်ဆိုင်ဖို့ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်ရပါမယ်။ ဒုတိယတစ်ခု
ဟာ စိတ်ရှည်သည်းခံမှုပါ။ အောင်မြင်မှု ကြီးကြီးမားမားရဖို့ ပေးဆပ်မှုတွေ အများကြီး လုပ်ရသလို တောက်လျှောက် ကြိုးစားပြီး စိတ်ရှည်ရပါမယ်။ ခြောက်လလောက် အပြင်းအထန်အလုပ်လုပ်ပြီး ၁ နှစ်လောက် နားနေမယ်ဆိုလဲ ကိုယ်တက်လှမ်းချင်တဲ့နေရာကိုရောက်လာမှမဟုတ်ပါဖူး။ Apple လို ကုမ္ပဏီတွေ၊ Microsoft
လို ကုမ္ပဏီတွေအောင်မြင်နေတယ်ဆိုတာ နှစ်ဆယ်နဲ့ချီပြီး အလုပ်လုပ်ခဲ့လို့ အောင်မြင်တာပါ။ ခြောက်လလောက် အလုပ်လုပ်ပြီး အောင်မြင်ခဲ့တာမဟုတ်ပါဖူး။ ဆရာဦးဆန်းလွင်ပြောသလိုပဲ IT သမားဆိုတာ အလုပ်စလုပ်လုပ်ချင်း နှစ်မှာ ဆိုက်ကားသမားလစာလောက်ပဲ ရှိမယ်။ ၂ နှစ်လောက်နေရင်
ဘတ်စ်ကား စပယ်ယာလစာလောက်ပဲရှိမယ်။ ၃ နှစ်လောက်နေရင် တက္ကစီ သမား လစာလောက်ပဲ ရှိမယ်။ ၅ နှစ်ကျော်သွားရင်တော့ သူ့ရဲ့ အတွေ့အကြံုနဲ့ Potential ဟာ Billionaire မဖြစ်နိုင်ဖူးလို့ ဘယ်သူမှ မပြောနိုင်ပါဖူး။ နောက်ဆုံး တစ်ခုက Believe ပါ။ အကောင်းဆုံး ဥပမာကတော့ Alibaba က Jack Ma ပါ။
သူဟာ အလုပ်သွားလျှောက်တဲ့အချိန်မှာ ၂၄ ယောက်လျှောက်တဲ့နေရာမှာကျန်တဲ့လူ ၂၃ ရပြီး သူတစ်ယောက်ပဲ အလုပ်မရတာပါ။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ မြန်မာဟာသသရုပ်ဆောင် ဗေလုဝနဲ့တူတဲ့ Jack Ma ဟာ Alibaba ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်နိုင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ တရုတ်ပြည်မှာ အချမ်းသာဆုံး Technopreneur တစ်ယောက်ဖြစ်နေပါပြီ။ သူ့ရဲ့ E-Commerce Portal ဖြစ်တဲ့ Alibaba ကို ၁၉၉၅ အလွန်မှာ စတင်တည်ထောင်စဉ်က လူတွေဟာ တော်တော်ရူးနှမ်းတဲ့ Idea ပဲဆိုပြီးပြောခဲ့ပေမယ့် အနှစ် (၂၀) ကျော်သူ့ရဲ့ ယုံကြည်မှုဟာ တရုတ်ပြည်တစ်ပြည်လုံးရဲ့ အချမ်းသာဆုံးသူ တစ်ဦးဖြစ်အောင် တွန်းပို့ပေးခဲ့တာပါ။ ယုံကြည်မှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့အတွေ့အကြံုကတော့ ၂၀၁၃က စတင်ထုတ်လုပ်ခဲ့တဲ့ Bagan Keyboard ပဲ။ ရိုးရှင်းတဲ့မြန်မာစာကီးဘုတ်ဖြစ်ပေမယ့်လဲ ကျွန်တော်
တို့ တစ်ဖွဲ့လုံးရဲ့ အားထုတ်မှုနဲ့ အခုဆိုရင် မြန်မာပြည်မှာ လူသုံးအများဆုံး Keyboard ဖြစ်နေပါပြီ။ လက်ရှိအချိန်မှာ Keyboard အသုံးပြုသူ ၅ သန်းကျော်ရှိပြီး မြန်မာနိုင်ငံက ထုတ်လုပ်ခဲ့သမျှသော မြန်မာ Application တွေထဲမှာ Google Playstore Download တစ်သန်းကျော်ခဲ့တဲ့ ပထမဦးဆုံး Application လဲဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျောင်းစာမှာ ထူးချွန်စွာအောင်မြင်ခဲ့တဲ့သူများမှာ မပါပေမယ့်လဲ လုပ်ငန်းခွင် အတွေ့အကြံုနဲ့ ဖြည့်စည်းလိုက်တဲ့အခါမှာ နေရာတစ်ခုကို ရောက်နိုင်တယ်ဆိုတာ အသေအချာပါပဲ။ ညီ၊ ညီမတို့တွေလဲ MCC ကျောင်းက သင်ကြားပေးခဲ့လိုက်တဲ့ အခြေခံတွေကို အသုံးချပြီး လုပ်ငန်းခွင် အတွေ့အကြံုတွေနဲ့အတူ တွဲဖက်လုပ်ဆောင်ရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အချမ်းသာဆုံး Technopreneur တွေအ
ဖြစ် အောင်မြင်မယ်ဆိုတာကို ယုံကြည်မိပါတယ်။
UNO : အခုလိုမျိုး ကိုယ့်ရဲ့ကျောင်းသား ဘဝအတွေ့အကြံုတွေ၊ လုပ်ငန်းဝင်ရောက်တဲ့အခါမှာရင်ဆိုင်ရတဲ့ Challenges တွေ၊ ပြင်ဆင်ထားရမဲ့အချက်တွေနဲ့ လက်ရှိ MCC.Institute မှာတက်ရောက်နေကြ တဲ့ ညီငယ် ညီမငယ်တွေကို အကြံဉာဏ်နဲ့ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့လေးတွေ ပြည့်ပြည့်စုံစုံရှင်းပြသွားပေးတဲ့ MCC.Institute ရဲ့ ကျောင်းသားဟောင်း ကို၀င်းထွဋ်ဟန်ကို ဆရာတို့ကနေ အများကြီးကျေးဇူးတင်ပါတယ် . . .
WHH : ဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ၊ ကျွန်တော်က လည်းကျေးဇူးတင်ပါတယ်. . .

 

ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္မႈႏွင့္အတူလန္းဆန္းမႈကို တစ္ၿပိဳင္နက္ခံစားရေစမည့္ Windows 10

ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္မႈႏွင့္အတူလန္းဆန္းမႈကို တစ္ၿပိဳင္နက္ခံစားရေစမည့္ Windows 10
ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္စြမ္းေဆာင္မႈမ်ားစြာႏွင့္ တကယ့္ apps အသစ္။ အခြင့္အေရးတစ္ခုသာေပးလိုက္ပါ သင့္ကိုတိုးတက္ေျပာင္းလဲေစပါလိမ္မည္။
Windows 10 မွာ လူတိုင္းအတြက္ တစ္စံုတစ္ရာ ရိွေနပါသည္။ ဘယ္ Version ကိုသံုးေနသည္ျဖစ္ေစ၊ Window 10 သည္ ရင္းႏွီးကြ်မ္းဝင္မႈ ကိုခံစားေစလိမ္မည္၊ သို႔ေသာ္ ျခားနာမွဳေတာ့ရိွပါသသည္။
သို႔ရာတြင္ Windows 8 မွ Windows 10 သို႔ေျပာင္းလဲသံုးစြဲသူ အတြက္ေတာ့ သိပ္မကြာျခားပါဘူး။
ပထမဦးစြာ Microsoft ၏ ဒုတိယအႀကိမ္ ႀကိဳးစားမွဳအေနျဖင့္ operating system တစ္ခုတည္းျဖင့္ device အားလံုးကို သံုးႏိုင္ေစရန္ start menu တြင္ ထည့္ထားသည္။ ဤအရာက Windows 7 သံုးစဥ္ တစ္ေလွ်ာက္လံုး desktop မွ တစ္ဆင့္ သံုးႏိုင္ေသာ interface ႏွင့္ အလားတူျဖစ္ရာ Windows ကို ကာလအတန္ၾကာသံုးစဲြခဲ့သူမ်ားအတြက္ သက္ေတာင့္သက္သာရိွေစသည္။
တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ Windows 8 သည္ ယခင္ Version မ်ားကေပးခဲ့သည္ တို႔ကို ျဖတ္ခ်ပစ္သကဲ့သို႔ပင္ (Windows 10 တြင္ tablet mode ဟုသိေနၾကသည့္) title-based interface မ်ားကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ သည္မ်ားရိွသည္။ လက္ႏွင့္ထိ၍ ဆဲြ၍ခိုင္းႏိုင္သည္ မွန္ေသာ္လည္းလွည့္စားထားခဲ့သည္။
Window 10 ၏ အဓိက အဂၤါရပ္အခ်ိဳ႕ကိုၾကည့္ပါ။
Start Menu ျပန္ပါဝင္လာျခင္း
Start Menu ျပန္ပါဝင္လာ ေသာ္လည္း Windows 7 ကလိုေတာ့မဟုတ္ပါ။ ဥပမာတစ္ခု အေနျဖင့္ ျပရလွ်င္ ယင္း Menu ၏ ထိပ္ဖက္ႏွင္ ့ယာဖက္အစြန္းတို႔ကို ဖိဆဲြၿပီး Size ကိုျပင္ႏိုင္သည္။
Start Menu ကို ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔စည္းထားပါသည္။ ဝဲဖက္အျခမ္းသည္ မၾကာခဏ သံုးေလ့ရိွသည့္ apps မ်ားကိုျပထားသည့္ File Explorer ႏွင့္ယခင္က Setting apps မ်ားကိုအသြင္ေျပာင္းထားသည့္ apps မ်ားျဖစ္ပါသည္။ ပို၍အေရးႀကီးသည့္က ဤေနရာတြင္ ပါဝါခလုတ္ထည့္သြင္းထားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Windows 8 မွာႏွင့္မတူပဲ၊ စက္ပိတ္ရန္ျပသနာမရိွႏိုင္ေတာ့ပါ။
တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ယာဖက္အျခမ္းတြင္ Windows 8 မွာေတြ႔ရသည့္ နာမည္မ်ားျဖင့္ desktop မွေခၚယူအသံုးျပဳႏိုင္ေသာ apps အမည္မ်ားကိုေဖာ္ျပထားသည္။ ႏွစ္သက္ရာအမည္တစ္ခု ကိုဖိႏွိပ္ဆဲြလိုက္လွ်င္ Start menu မွဖယ္ထုတ္ပစ္ရန္ သို႔မဟုတ္ အရြယ္အစားေျပာင္းရန္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။
တစ္ခ်က္ထိရုံျဖင့္ ဝဲဖက္ျခမ္း touch screen ကုိဖိဆဲြလိုက္လွ်င္ menu တစ္ခုျဖင့္ apps အားလံုးကို အကၡရာႏွင့္အလုိက္ ေဖာ္ျပပါမည္။ menu ၏ေအာက္ေျခတြင္ mouse ၏ pointer ကိုေထာက္ၿပီး ကလစ္ႏွိပ္ ျခင္းျဖင့္ apps မ်ား ကိုယခင္ကလို သံုးႏိုင္ပါသည္။
Windows 8 မွာကဲ့သို႔ Start menu ေပၚတြင္ ညာကလစ္ႏိွပ္ျခင္းျဖင့္ power options / command prompt ႏွင့္ control panel စသည့္တို႔ ပါဝင္ေသာ menu ေနာက္တစ္မ်ိဳးကို Shortcut မ်ားႏွင့္ အတူေပၚလာေစပါမည္။
Action Center
Windows 8 တြင္ touch screen ေပၚမွာ ညာဖက္အစြန္းမွဖိဆဲြျခင္းျဖင့္ Charms bar ေပၚေစခဲ့သည္။ Windows 10 တြင္မူ Action Center ကိုေပၚလာေစပါသည္။ System Tray ၏ ေအာက္ေျခညာဖက္ေထာင့္ရိွ Action Center Icon ေပၚတြင္ ကလစ္ႏွိပ္လိုက္ပါက Action Center သည္ apps မ်ားမွ notification မ်ားကိုျပပါမည္။ ယင္းကအဓိကအသံုးျပဳႏုိင္ေသာ Function မ်ားျဖစ္သည့္ Wi-Fi ပိတ္/ဖြင့္ ႏွင့္ Screen လင္း/မွိန္ ညွိႏိုင္သည့္ icon မ်ားကိုလည္းျပပါမည္။ Android Phone မ်ားေပၚတြင္ notification မ်ားတက္လာၿပီး icon မ်ားျပသသည့္ စာရင္းကိုလည္း လိုသလိုျပဳျပင္ႏိုင္ပါသည္။ Charms bar ႏွင့္ႏိႈင္းယွဥ္လွ်င္၊ အသစ္ျဖစ္ေသာ Action Center သည္ပို၍ သိနားလည္မွဳရိွၿပီး ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါသည္။
Continuum (ယခင္ႏွင့္မတူေျပာင္းလဲမွဳမ်ား)
Device မ်ားစြာႏွင့္အလုုပ္လုပ္ရန္၊ Windows 10 သည္ ထို device ကိုအသံုးျပဳပံုေပၚမူတည္ၿပီး ပံုစံ အမ်ိဳးမ်ိဳးကူးေျပာင္း လုပ္ေဆာင္ရပါသည္။ Surface Pro 3 တြင္ ၊ Keyboard ကိုျဖဳတ္ထားေသာအခါ Tablet Mode သို႔ေျပာင္းမလားဟု notification ျဖင့္ အၾကိမ္မ်ားစြာေမးတတ္ပါသည္။ Tablet mode တြင္ System Tray ႏွင့္ task bar တို႔သည္ ပိုမိုႀကီးမားၿပီး လက္ျဖင့္အသာတို႔ၿပီး လြယ္ကူစြာသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။
Start Menu ခလုတ္ေပၚတြင္ ကလစ္ႏွိပ္ျခင္းျဖင့္ Windows 8 စတိုင္ အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ task bar သည္ User အတြက္သံုးေနက်မ်ားကို မွတ္သားသည့္အရာအျဖစ္လုပ္ေဆာင္ပါသည္။ Action Center တြင္ Tablet Mode သို႔မိမိကိုယ္တိုင္ ေရြးခ်ယ္ကူးေျပာင္းႏိုင္ပါသည္။
App ကို Setting လုပ္ျခင္း
Setting app အသစ္သည္ ပို၍အသံုးဝင္သည္။ Windows Setting အမ်ားစုကို Setting app ျဖင့္လိုသလိုျပဳျပင္ႏူိင္သည္။ Option တစ္ခုကိုေရြးခ်ယ္သည့္အခါ မူလပံုစံ Control Panel တက္လာသည္။
Pops up ႏွင့္အဆင္မေျပ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ Windows 8 မွာ ျဖစ္သေလာက္ေတာ့ အႀကိမ္မ စိတ္ေတာ့ပါ။
Windows hello / windows ကိုစတင္ျခင္း
Passwords ကိုႏႈတ္ဆက္ထားရစ္ေပေတာ့။ Windows 10 သင့္ကို Sign-In ဝင္ရန္ သင့္၏မ်က္ႏွာ (သို႔) လက္ေခ်ာင္းမ်ားျဖင့္ခိုင္းႏိုင္သည္။ Third-Party apps တစ္ခုကို သံုးၿပီး ဤလုပ္ငန္း ကိုလုပ္ကိုင္ႏိုင္ေသာ္လည္း Windows တြင္ ဤ Function ကို စုစည္းထည့္သြင္းထားေသာေၾကာင့္ ပို၍အဆင္ေျပေစပါသည္။ မ်က္ႏွာကိုမွတ္မိရမည့္ အေနအထားတြက္ Intel Realsense 3D Camera ကို Dell Insprion 15 Laptop အသစ္တြင္ သံုးထားသကဲ့သို႔ အထူး Camera တစ္လံုးလိုအပ္ပါသည္။
မ်က္ႏွာကိုမွတ္မိေအာင္ Setting Up လုပ္ဖို႔လိုအပ္ပါသည္။ Intel Website မွ Driver ကို Download လုပ္ပါ။ Setting ထဲမွ Sign-In Option ကိုသြားပါ။ ကိန္းဂဏန္းမ်ားရိုက္ထည့္ၿပီး PIN တစ္ခုကို Create လုပ္ပါ။ Camera ေရွ႕မွာ စကၠန္႔အနည္းငယ္စိုက္ၾကည့္ေပးပါ။
အမ်ားအားျဖင့္ ဤ Setting က အလုပ္လုပ္ပါသည္။ အေအာင္ျမင္ေသာ အၾကိမ္အနည္းတြက္မႈ Sign-In လုပ္ရန္ PIN ကိုရိုက္ထည့္ရပါမည္။ PIN ကို ဂဏန္းမ်ားရိုက္ထည့္ရသည့္က Password ရုိက္ရသည္ ထက္ပိုျမန္၍ ေကာင္းသလို User အမ်ားစုကလည့္း မိမိတို႔ ကြန္ပ်ဴတာတြင္ ကိရိယာအသစ္မ်ား ထပ္မံတပ္ဆင္ရန္ မႏွစ္သက္ၾကေပ။
‘Cortana’ စင္ကာပူတြင္မရွိ
Apple ၏ iOS ေပၚမွ Siri ႏွင့္ Android Phone မ်ားေပၚတြင္ Google Now တို႔ ကဲ့သို႔ Personal Assistant မ်ိဳး Windows 10 ေပၚတြင္ပါပါသည္။ ယင္းသည္ မိုးေလဝသ သိလိုေရးႏွင့္ ေမးသိသည္မွ အားကစားၿပိဳင္ပြဲ ရမွတ္တို႔လို ေမးခြန္းမ်ိဳးတို႔ကို ေျဖႏုိင္သည္။ Events မ်ားကို Create လုပ္ျခင္း၊ ျပကၡဒိန္ တြင္ အခ်ိန္က်လွ်င္ ႏိႈးေဆာ္ျခင္းတို႔ကိုလုပ္ႏိုင္သည္။
Cortana သည္ စင္ကာပူတြင္ မရွိပါ။ Microsoft ကေတာ့ေျပာပါသည္ အနာဂတ္မွာ Windows 10 ေပၚမွာ Cortana ပါဝင္ၿပီး အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ တရုတ္၊ ျပင္သစ္၊ အီတလီ၊ ဂ်ာမနီ ႏွင့္ စပိန္စသည့္ ခုႏွစ္ႏိုင္တြင္ သံုးႏိုင္ေစမည္။ ယခုႏွစ္ကုန္တြင္ ၾသစေတးလ်၊ ဘရာဇီး၊ ကေနဒါ၊ အိႏိၵယ၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ မကၠဆီကို တို႔မွာသံုး၍ ရႏိုင္မည္ဟုဆိုပါသည္။
သင္ေကာ အဆင့္ျမင့္သံုးစြဲမည္လား
Windows 10 ပထမ Version ကို ေအာက္တိုဘာလမွ စ၍ Beta မွတစ္ဆင့္ စမ္းသပ္သူမ်ားထံေပးပို႔ ၿပီးေနာက္ ထြက္လာသည္မွာ ၾကာခဲျပီျဖစ္ပါသည္။
ေနာက္ဆံုး Version ကိုပို၍ အေခ်ာသပ္ထားသည့္အတြက္ တည္ျငိမ္သည္။ ကၽြႏု္ပ္ စမ္းသပ္သံုးဆြဲခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္တြင္း ႀကီးႀကီးမားမား ထိုးရပ္သြားျခင္း၊ Screen ေသးသြားျခင္းမေတြ႕ရပါ။ Microsoft Apps အသစ္မ်ားျဖစ္ေသာ Mail ၊ News ၊ Calendar တို႔မွာ ထူးကဲေကာင္းမြန္ၿပီး အၾကိမ္ၾကိမ္ မြမ္းမံထားၿပီးသားမ်ားျဖစ္ေပသည္။
Windows User အမ်ားစုအတြက္ အခမဲ့တိုးျမွင့္ႏိုင္ၿပီး Upgrade လုပ္ၿပီး တစ္လအတြင္း မူလ Windows သို႔ျပန္ေျပာင္းယူႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ၊ Windows 10 ကို အခြင့္အေရးေလးတစ္ခုေတာ့ေပးေစခ်င္ပါသည္။
သင့္ကိုတိုးတက္ေျပာင္းလဲ ေကာင္းေျပာင္းလဲ ေစပါလိမ့္မည္။
ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုနှင့်အတူလန်းဆန်းမှုကို တစ်ပြိုင်နက်ခံစားရစေမည့် Windows 10
ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်အောင်စွမ်းဆောင်မှုများစွာနှင့် တကယ့် apps အသစ်။ အခွင့်အရေးတစ်ခုသာပေးလိုက်ပါ သင့်ကိုတိုးတက်ပြောင်းလဲစေပါလိမ်မည်။
Windows 10 မှာ လူတိုင်းအတွက် တစ်စုံတစ်ရာ ရှိနေပါသည်။ ဘယ် Version ကိုသုံးနေသည်ဖြစ်စေ၊ Window 10 သည် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှု ကိုခံစားစေလိမ်မည်၊ သို့သော် ခြားနာမှုတော့ရှိပါသသည်။
သို့ရာတွင် Windows 8 မှ Windows 10 သို့ပြောင်းလဲသုံးစွဲသူ အတွက်တော့ သိပ်မကွာခြားပါဘူး။
ပထမဦးစွာ Microsoft ၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြိုးစားမှုအနေဖြင့် operating system တစ်ခုတည်းဖြင့် device အားလုံးကို သုံးနိုင်စေရန် start menu တွင် ထည့်ထားသည်။ ဤအရာက Windows 7 သုံးစဉ် တစ်လျှောက်လုံး desktop မှ တစ်ဆင့် သုံးနိုင်သော interface နှင့် အလားတူဖြစ်ရာ Windows ကို ကာလအတန်ကြာသုံးစွဲခဲ့သူများအတွက် သက်တောင့်သက်သာရှိစေသည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Windows 8 သည် ယခင် Version များကပေးခဲ့သည် တို့ကို ဖြတ်ချပစ်သကဲ့သို့ပင် (Windows 10 တွင် tablet mode ဟုသိနေကြသည့်) title-based interface များကို ဖြတ်တောက်ပစ် သည်များရှိသည်။ လက်နှင့်ထိ၍ ဆွဲ၍ခိုင်းနိုင်သည် မှန်သော်လည်းလှည့်စားထားခဲ့သည်။
Window 10 ၏ အဓိက အင်္ဂါရပ်အချို့ကိုကြည့်ပါ။
Start Menu ပြန်ပါဝင်လာခြင်း
Start Menu ပြန်ပါဝင်လာ သော်လည်း Windows 7 ကလိုတော့မဟုတ်ပါ။ ဥပမာတစ်ခု အနေဖြင့် ပြရလျှင် ယင်း Menu ၏ ထိပ်ဖက်နှင် ့ယာဖက်အစွန်းတို့ကို ဖိဆွဲပြီး Size ကိုပြင်နိုင်သည်။
Start Menu ကို ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ဝဲဖက်အခြမ်းသည် မကြာခဏ သုံးလေ့ရှိသည့် apps များကိုပြထားသည့် File Explorer နှင့်ယခင်က Setting apps များကိုအသွင်ပြောင်းထားသည့် apps များဖြစ်ပါသည်။ ပို၍အရေးကြီးသည့်က ဤနေရာတွင် ပါဝါခလုတ်ထည့်သွင်းထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် Windows 8 မှာနှင့်မတူပဲ၊ စက်ပိတ်ရန်ပြသနာမရှိနိုင်တော့ပါ။
တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ယာဖက်အခြမ်းတွင် Windows 8 မှာတွေ့ရသည့် နာမည်များဖြင့် desktop မှခေါ်ယူအသုံးပြုနိုင်သော apps အမည်များကိုဖော်ပြထားသည်။ နှစ်သက်ရာအမည်တစ်ခု ကိုဖိနှိပ်ဆွဲလိုက်လျှင် Start menu မှဖယ်ထုတ်ပစ်ရန် သို့မဟုတ် အရွယ်အစားပြောင်းရန် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
တစ်ချက်ထိရုံဖြင့် ဝဲဖက်ခြမ်း touch screen ကိုဖိဆွဲလိုက်လျှင် menu တစ်ခုဖြင့် apps အားလုံးကို အက္ခရာနှင့်အလိုက် ဖော်ပြပါမည်။ menu ၏အောက်ခြေတွင် mouse ၏ pointer ကိုထောက်ပြီး ကလစ်နှိပ် ခြင်းဖြင့် apps များ ကိုယခင်ကလို သုံးနိုင်ပါသည်။
Windows 8 မှာကဲ့သို့ Start menu ပေါ်တွင် ညာကလစ်နှိပ်ခြင်းဖြင့် power options / command prompt နှင့် control panel စသည့်တို့ ပါဝင်သော menu နောက်တစ်မျိုးကို Shortcut များနှင့် အတူပေါ်လာစေပါမည်။
Action Center
Windows 8 တွင် touch screen ပေါ်မှာ ညာဖက်အစွန်းမှဖိဆွဲခြင်းဖြင့် Charms bar ပေါ်စေခဲ့သည်။ Windows 10 တွင်မူ Action Center ကိုပေါ်လာစေပါသည်။ System Tray ၏ အောက်ခြေညာဖက်ထောင့်ရှိ Action Center Icon ပေါ်တွင် ကလစ်နှိပ်လိုက်ပါက Action Center သည် apps များမှ notification များကိုပြပါမည်။ ယင်းကအဓိကအသုံးပြုနိုင်သော Function များဖြစ်သည့် Wi-Fi ပိတ်/ဖွင့် နှင့် Screen လင်း/မှိန် ညှိနိုင်သည့် icon များကိုလည်းပြပါမည်။ Android Phone များပေါ်တွင် notification များတက်လာပြီး icon များပြသသည့် စာရင်းကိုလည်း လိုသလိုပြုပြင်နိုင်ပါသည်။ Charms bar နှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင်၊ အသစ်ဖြစ်သော Action Center သည်ပို၍ သိနားလည်မှုရှိပြီး ပိုမိုလုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ပါသည်။
Continuum (ယခင်နှင့်မတူပြောင်းလဲမှုများ)
Device များစွာနှင့်အလုုပ်လုပ်ရန်၊ Windows 10 သည် ထို device ကိုအသုံးပြုပုံပေါ်မူတည်ပြီး ပုံစံ အမျိုးမျိုးကူးပြောင်း လုပ်ဆောင်ရပါသည်။ Surface Pro 3 တွင် ၊ Keyboard ကိုဖြုတ်ထားသောအခါ Tablet Mode သို့ပြောင်းမလားဟု notification ဖြင့် အကြိမ်များစွာမေးတတ်ပါသည်။ Tablet mode တွင် System Tray နှင့် task bar တို့သည် ပိုမိုကြီးမားပြီး လက်ဖြင့်အသာတို့ပြီး လွယ်ကူစွာသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
Start Menu ခလုတ်ပေါ်တွင် ကလစ်နှိပ်ခြင်းဖြင့် Windows 8 စတိုင် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ သို့ရာတွင် task bar သည် User အတွက်သုံးနေကျများကို မှတ်သားသည့်အရာအဖြစ်လုပ်ဆောင်ပါသည်။ Action Center တွင် Tablet Mode သို့မိမိကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ကူးပြောင်းနိုင်ပါသည်။
App ကို Setting လုပ်ခြင်း
Setting app အသစ်သည် ပို၍အသုံးဝင်သည်။ Windows Setting အများစုကို Setting app ဖြင့်လိုသလိုပြုပြင်နိူင်သည်။ Option တစ်ခုကိုရွေးချယ်သည့်အခါ မူလပုံစံ Control Panel တက်လာသည်။
Pops up နှင့်အဆင်မပြေ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် Windows 8 မှာ ဖြစ်သလောက်တော့ အကြိမ်မ စိတ်တော့ပါ။
Windows hello / windows ကိုစတင်ခြင်း
Passwords ကိုနှုတ်ဆက်ထားရစ်ပေတော့။ Windows 10 သင့်ကို Sign-In ဝင်ရန် သင့်၏မျက်နှာ (သို့) လက်ချောင်းများဖြင့်ခိုင်းနိုင်သည်။ Third-Party apps တစ်ခုကို သုံးပြီး ဤလုပ်ငန်း ကိုလုပ်ကိုင်နိုင်သော်လည်း Windows တွင် ဤ Function ကို စုစည်းထည့်သွင်းထားသောကြောင့် ပို၍အဆင်ပြေစေပါသည်။ မျက်နှာကိုမှတ်မိရမည့် အနေအထားတွက် Intel Realsense 3D Camera ကို Dell Insprion 15 Laptop အသစ်တွင် သုံးထားသကဲ့သို့ အထူး Camera တစ်လုံးလိုအပ်ပါသည်။
မျက်နှာကိုမှတ်မိအောင် Setting Up လုပ်ဖို့လိုအပ်ပါသည်။ Intel Website မှ Driver ကို Download လုပ်ပါ။ Setting ထဲမှ Sign-In Option ကိုသွားပါ။ ကိန်းဂဏန်းများရိုက်ထည့်ပြီး PIN တစ်ခုကို Create လုပ်ပါ။ Camera ရှေ့မှာ စက္ကန့်အနည်းငယ်စိုက်ကြည့်ပေးပါ။
အများအားဖြင့် ဤ Setting က အလုပ်လုပ်ပါသည်။ အအောင်မြင်သော အကြိမ်အနည်းတွက်မှု Sign-In လုပ်ရန် PIN ကိုရိုက်ထည့်ရပါမည်။ PIN ကို ဂဏန်းများရိုက်ထည့်ရသည့်က Password ရိုက်ရသည် ထက်ပိုမြန်၍ ကောင်းသလို User အများစုကလည့်း မိမိတို့ ကွန်ပျူတာတွင် ကိရိယာအသစ်များ ထပ်မံတပ်ဆင်ရန် မနှစ်သက်ကြပေ။
‘Cortana’ စင်ကာပူတွင်မရှိ
Apple ၏ iOS ပေါ်မှ Siri နှင့် Android Phone များပေါ်တွင် Google Now တို့ ကဲ့သို့ Personal Assistant မျိုး Windows 10 ပေါ်တွင်ပါပါသည်။ ယင်းသည် မိုးလေဝသ သိလိုရေးနှင့် မေးသိသည်မှ အားကစားပြိုင်ပွဲ ရမှတ်တို့လို မေးခွန်းမျိုးတို့ကို ဖြေနိုင်သည်။ Events များကို Create လုပ်ခြင်း၊ ပြက္ခဒိန် တွင် အချိန်ကျလျှင် နှိုးဆော်ခြင်းတို့ကိုလုပ်နိုင်သည်။
Cortana သည် စင်ကာပူတွင် မရှိပါ။ Microsoft ကတော့ပြောပါသည် အနာဂတ်မှာ Windows 10 ပေါ်မှာ Cortana ပါဝင်ပြီး အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်၊ တရုတ်၊ ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ ဂျာမနီ နှင့် စပိန်စသည့် ခုနှစ်နိုင်တွင် သုံးနိုင်စေမည်။ ယခုနှစ်ကုန်တွင် သြစတေးလျ၊ ဘရာဇီး၊ ကနေဒါ၊ အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နှင့် မက္ကဆီကို တို့မှာသုံး၍ ရနိုင်မည်ဟုဆိုပါသည်။
သင်ကော အဆင့်မြင့်သုံးစွဲမည်လား
Windows 10 ပထမ Version ကို အောက်တိုဘာလမှ စ၍ Beta မှတစ်ဆင့် စမ်းသပ်သူများထံပေးပို့ ပြီးနောက် ထွက်လာသည်မှာ ကြာခဲပြီဖြစ်ပါသည်။
နောက်ဆုံး Version ကိုပို၍ အချောသပ်ထားသည့်အတွက် တည်ငြိမ်သည်။ ကျွနု်ပ် စမ်းသပ်သုံးဆွဲခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်တွင်း ကြီးကြီးမားမား ထိုးရပ်သွားခြင်း၊ Screen သေးသွားခြင်းမတွေ့ရပါ။ Microsoft Apps အသစ်များဖြစ်သော Mail ၊ News ၊ Calendar တို့မှာ ထူးကဲကောင်းမွန်ပြီး အကြိမ်ကြိမ် မွမ်းမံထားပြီးသားများဖြစ်ပေသည်။
Windows User အများစုအတွက် အခမဲ့တိုးမြှင့်နိုင်ပြီး Upgrade လုပ်ပြီး တစ်လအတွင်း မူလ Windows သို့ပြန်ပြောင်းယူနိုင်သည်ဖြစ်ရာ၊ Windows 10 ကို အခွင့်အရေးလေးတစ်ခုတော့ပေးစေချင်ပါသည်။
သင့်ကိုတိုးတက်ပြောင်းလဲ ကောင်းပြောင်းလဲ စေပါလိမ့်မည်။